آینده نزدیک؛ رقابت شهرها و روستاها بر سر هویت و میراث ناملموس

آینده نزدیک؛ رقابت شهرها و روستاها بر سر هویت و میراث ناملموس*

آیا در آینده نزدیک، هویت و حافظه مکان به یکی از عرصه های مهم رقابت فرهنگی و توسعه سرزمینی تبدیل خواهند شد؟

این یک پیش بینی آینده پژوهانه درباره تحولی است که نشانه های آن را می توان در افزایش توجه به هویت های محلی، بازشناسی میراث ناملموس، مستندسازی روایت های تاریخی و شکل گیری جریان های جدید برندسازی سرزمینی مشاهده کرد.*به نظر می رسد در آینده، شهرها و روستاهایی از جایگاه متمایزتری برخوردار خواهند شد که بتوانند گذشته خود را به درستی بشناسند، روایت های جمعی را مستند کنند و میراث فرهنگی خود را به سرمایه ای برای آینده تبدیل سازند.

*در این چشم انداز، پنج عرصه اهمیت راهبردی خواهند داشت:

۱. برگزاری کنفرانس ها و همایش های تخصصی هویت محور؛

۲. تثبیت روزهای ملی و مناسبت های اختصاصی شهرها و روستاها؛

۳. شناسایی، مستندسازی و ثبت آیین ها، سنت ها، مشاهیر و میراث ناملموس؛

۴. شکل گیری جریان های جدید برندسازی هویتی و رقابت فرهنگی مناطق؛

۵. توسعه گردشگری مبتنی بر حافظه مکان و روایت های بومی.

اما مسئله اصلی، صرفا ثبت یک آیین یا نام گذاری یک روز نیست؛ مسئله، ساختن یک نظام پایدار برای شناخت، حفاظت، انتقال و بازنمایی هویت سرزمینی است.

از این منظر، شش اقدام می تواند در دستور کار مدیران محلی، پژوهشگران و کنشگران فرهنگی قرار گیرد:

📷 تشکیل بانک اطلاعات هویت و حافظه مکان؛

📷 مستندسازی روایت های شفاهی و خاطرات نسل ها؛

📷 تدوین پرونده های میراث ناملموس؛

📷 شناسایی مشاهیر، آیین ها و دانش بومی؛

📷 طراحی تقویم رویدادهای هویتی؛

📷 پیوند هویت محلی با آموزش، اقتصاد و گردشگری.

پیام راهبردی:

حافظه مکان، صرفا یادآور گذشته نیست؛ یکی از منابع شکل دهی به آینده است.

«فردا، زمان رقابت بر سر هویت است؛ امروز باید حافظه مکان خود را بشناسیم، مستند کنیم و به رسمیت بشناسانیم.»

از تماشاگر تحولات هویتی نباشیم؛ پیشگام شکل دهی به آن باشیم.

دکتر عبدالحمید دلشاد؛ دانش پژوه حوزه حافظه مکان و هویت