وحدت اطلاقی

[سید جلال الدین آشتیانی]

ابن عربی حقیقت وجود را واحد شخصی می داند که این واحد شخصی از آن جا که به وحدت مطلقه متصف است دارای شئون و مظاهر و درجات و مراتب است و متطور به اطوار و تعینات مختلفه از کلیه و جزئیه. حقایق خلقیه و مظاهر کونیه صورت و مظهر و مرآت و درجات الهیه و شئون ربوبیه اویند که در مقام واحدیت او به تعین مناسب مقام علم حق متعینند.

تجلیات و ظهورات حق متفاوت و مختلف است اگر چه در جمیع موارد ظهور و تجلی- علما و عینا- مظهر صورت ظاهر است و شیء واحد به اعتباری ظاهر و به اعتباری مظهر است، چه آن که وجود به مشرب اهل الله واحد شخصی است، و از آن جا که وحدت آن اطلاقی است و «رفیع الدرجات ذو العرش المجید» است، در هر موطنی دارای حکمی خاص است، و اصل وحدت ساری در مراتب حافظ وحدت است. (1)

***

[یزدانپناه عسکری]

وحدت اطلاقی، اصل وحدت ساری در واحد شخصی بر آمده از استوای اسماء حق در تجدد امثال است.

_______________________

1 - عبد الرحمن جامی، نقد النصوص فی شرح نقش الفصوص، مقدمه و تصحیح و تعلیقات ویلیام چیتیک، پیشگفتار سید جلال الدین آشتیانی، سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی - تهران، چاپ: دوم، 1370. ج1 ؛ ص31 ، 45