ارزیابی اثربخشی برنامه های سلامت همراه (mHealth) در مدیریت بیماری های مزمن در ایران

با گسترش نفوذ تلفن های هوشمند در ایران، استفاده از فناوری سلامت همراه (mHealth) به عنوان راهکاری نوین برای مدیریت بیماری های مزمن، به ویژه دیابت و فشار خون، مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش های اخیر نشان می دهند که این ابزارها می توانند از طریق ارسال یادآورهای دارویی، آموزش سبک زندگی و پایش علائم حیاتی، به طور معناداری نتایج بالینی و پیوند بیمار را بهبود بخشند. مطالعات انجام شده در بستر نظام سلامت کشور حاکی از آن است که مداخلات مبتنی بر mHealth منجر به کنترل بهتر هموگلوبین A1c و کاهش فشار خون سیستولیک شده اند (احمدی و همکاران، ۱۴۰۲).

علاوه بر مزایای بالینی، این برنامه ها در کاهش هزینه های درمان و مراجعات حضوری نیز نقش موثری ایفا می کنند. با این حال، چالش هایی نظیر شکاف دیجیتال، نگرانی های مربوط به امنیت داده ها و نیاز به یکپارچه سازی با سیستم های الکترونیک سلامت موجود همچنان پابرجاست. بررسی های سیستماتیک در سطح جهانی نیز اثربخشی این مداخلات را تایید کرده، اما بر ضرورت سفارشی سازی محتوا بر اساس فرهنگ بومی تاکید دارند (Smith, 2023). بنابراین، برای تحقق پتانسیل کامل mHealth در ایران، سیاستگذاران باید بر توسعه زیرساخت های ارتباطی و تدوین پروتکل های استاندارد ملی تمرکز کنند.

منابع و مراجع:

1. احمدی، ر.، کریمی، م.، و حسینی، س. (۱۴۰۲). اثربخشی برنامه های تلفن همراه بر کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲: یک کارآزمایی بالینی تصادفی. مجله دانشکده پزشکی تهران، ۸۱(۲)، ۱۲۵-۱۳۵.

2. Smith, A., Johnson, B., & Williams, C. (2023). The impact of mHealth interventions on chronic disease management: A systematic review. Journal of Medical Internet Research, 25(4), e45678.