بررسی تاثیر برخی تیمارهای هورمونی مختلف و نوع ریزنمونه بر کالوس زایی زعفران

زعفران زراعی علاوه بر اینکه گران ترین ادویه جهان است از نظر وجود متابولیتهای دارویی مهم و متعدد نیز حایز اهمیت ویژهای است. این گیاه تریپلویید بوده و ایجاد بذر نمیکند. به دلیل عقیم بودن، موفقیتهای کسبشده با روشهای اصلاح سنتی بسیار اندک بوده است. ارایه یک دستورالعمل کالوس زایی کارآمد برای این گیاه از دو جهت مورد توجه است: اصلاح این گیاه از طریق مهندسی ژنتیک و تولید متابولیت های ثانویه از طریق کشت کالوس است. در این پژوهش ابتدا پنج تیمار مختلف برای ضدعفونی بنه ها اعمال شد، سپس ریزنمونه های لایه سلولی نازک به ضخامت حدود یک میلیمتر و ریزنمونه های معمولی به ضخامت یک سانتیمتر از بخش قاعدهای و راسی بنه تهیه شد. ریزنمونه ها در محیط MS با غلظتهای مختلف BAP، NAA و 2,4-D برای سه ماه در تاریکی در دمای 20oc 2 نگهداری شدند. براساس نتایج، مناسب ترین تیمار ضدعفونی استفاده از قارچ کش بنومیل و سپس استفاده از هیپوکلریت سدیم دو و نیم درصد می باشد. بالاترین میزان زنده مانی ریزنمونه ها 90) درصد) در این تیمار مشاهده شد و تمامی ریزنمونه ها عاری از آلودگی بودند. بالاترین میزان کالوسزایی (% 75) با ریزنمونه های لایه سلولی نازک بخش قاعدهای بنه در محیط حاوی دو میلیگرم در لیتر NAA و نیم میلیگرم در لیتر BAP بهدست آمد. این میزان کالوس زایی در تیمار یک گرم در لیتر 2,4-D از ریزنمونه های معمولی بخش قاعده ای بنه حاصل شد. با توجه به میزان کالوس زایی قابل قبول در ریزنمونه های لایه سلولی نازک و نیز مزیت این ریزنمونه ها برای انتقال ژن، استفاده از آنها را میتوان توصیه کرد.

کلیدواژه ها:

تیمار ضدعفونی ، زعفران ، کشت بافت ، لایه سلولی نازک ، هورمون