ارزیابی ترکیب شیمیایی و خواص آنتی باکتریایی گیاه بادرنجبویه دنایی ( Dracocephalum kotschyi L) بومی لرستان

تیره نعنایان (Labiatae) دارای بیش از 3200 گونه و حدود 200 سرده است و یکی از بزرگترین تیره های گیاهان گلدار می باشد که تنوع زیادی در مناطقی که دارای آب و هوایی مدیترانه ای هستند، دارد. گونه های تیره نعناع اهمیت ومصرف زیادی در صنایع آرایشی، غذایی و دارویی جهان دارند. جنس Dracocephalum از مهمترین جنس های تیره نعناعیان بوده که شامل 186 گونه در دنیا می باشد که تنها 8 گونه از آن در ایران می روید. Dracocephalum kotschyi L تنها در ایران می روید و انحصاری ایران است. ارتفاعات گرین لرستان یکی از رویشگاه های عمده و منحصر به فرد این گونه است. اندام های هوایی گیاه بادرنجبویه دنایی حاوی منابع با ارزش فلاونوئیدی و روغن های ضروریست و دانه های آن غنی از اسیدهای لینولنیک، اولئیک و لینولئیک هستند. دراین پژوهش قصد داریم تا ضمن شناسایی ترکیبات موجود در اسانس این گیاه، خواص ضد باکتریایی اسانس موجود در این گیاه را مورد بررسی قرار دهیم. شناسایی ترکیبات موجود در اسانس این گیاهان به روش کروماتوگرافی گازی صورت گرفت و برای سنجش میزان باکتری کشی با استفاده از روش میکرودایلوشن براث و انتشار در آگار و در مقایسه با آنتی بیوتیک های ونکومایسین و جنتامایسین اثر اسانس بادرنجبویه دنایی و نعناع گربه ای بر روی شش پاتوژن گرم مثبت وگرم منفی انسانی شامل؛ استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس،ا سترپتو کوکوس موتانس، انتروکوک فیکالیس، ا شرشیا کلی، سودوموناس آئروژینوزا و کلبسیلاپنومونیه سنجیده شد. همچنین حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) اسانس ها محاسبه شد. مهمترین ترکیبات موجود در اسانس بادرنجبویه دنایی شامل : ژرانیال به میزان 12/08 درصد، آلفاپینن 10/34 درصد، ژرنیال استات به میزان 10/27 درصد، ژرانیول 9/55 درصد، نیرال به میزان 8/90 درصد و لیمونن به میزان 6/95 درصد بود. حساس ترین باکتری نسبت به اسانس گیاه بادرنجبویه دنایی باکتری استرپتوکوکوس موتانس با میزان 80μg/ml MIC بود و مقاومترین باکتری اشرشیا کلی و انتروکوک با میزان 60μg/ml MIC بودند.

کلیدواژه ها:

آنتی باکتریال ، ترکیبات شیمیایی ، بادرنجبویه دنایی ، اسانس گیاهی