نقش میکروبیوم روده در محور روده–مغز و ارتباط آن با بیماری های نورودژنراتیو

در سال های اخیر، میکروبیوم روده به عنوان یکی از عوامل کلیدی در تنظیم عملکردهای فیزیولوژیک بدن مورد توجه قرار گرفته است. مجموعه گسترده ای از میکروارگانیسم های ساکن دستگاه گوارش از طریق شبکه ای پیچیده از مسیرهای عصبی، ایمنی و متابولیکی با سیستم عصبی مرکزی در ارتباط هستند که این تعامل به عنوان «محور روده–مغز» شناخته می شود. مطالعات نشان داده اند که تغییر در ترکیب و تنوع میکروبیوم روده می تواند بر عملکرد مغز، رفتار و بروز برخی بیماری های عصبی تاثیرگذار باشد. شواهد فزاینده ای حاکی از آن است که اختلال در تعادل میکروبی روده (دیسبیوزیس) می تواند در پاتوژنز بیماری های نورودژنراتیو مانند بیماری آلزایمر و پارکینسون نقش داشته باشد. میکروارگانیسم های روده قادرند با تولید متابولیت هایی نظیر اسیدهای چرب زنجیره کوتاه، تنظیم پاسخ های ایمنی و همچنین تاثیر بر مسیرهای التهابی، بر عملکرد سیستم عصبی مرکزی اثر بگذارند. علاوه بر این، ارتباط مستقیم عصب واگ میان دستگاه گوارش و مغز، یکی از مسیرهای مهم انتقال سیگنال در این محور محسوب می شود. در سال های اخیر، رویکردهای درمانی مبتنی بر تعدیل میکروبیوم، از جمله استفاده از پروبیوتیک ها، پری بیوتیک ها و پیوند میکروبیوتای مدفوع، به عنوان راهکارهای بالقوه برای پیشگیری یا کاهش پیشرفت بیماری های عصبی مورد توجه قرار گرفته اند. هدف از این مقاله بررسی نقش میکروبیوم روده در محور روده–مغز و تبیین ارتباط آن با بیماری های نورودژنراتیو، همراه با مرور مکانیسم های مولکولی و رویکردهای درمانی نوین در این حوزه است.

کلیدواژه ها:

میکروبیوم روده ، محور روده–مغز ، بیماری های نورودژنراتیو ، آلزایمر ، پارکینسون ، پروبیوتیک