امکان تحقق حیات اخلاقی؛ از امتناع اخلاق کانتی به گشایش حیابت اخلاقیاتی هگلی

سال انتشار: 1393
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 1,057

فایل این مقاله در 11 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

ETHICS04_067

تاریخ نمایه سازی: 25 بهمن 1394

چکیده مقاله:

مساله اخلاق و امکان آن همواره یکی از معضلات پیش روی متفکران بوده است. در ساحت رئالیسم محض، پذیرش علیت فراگیر حاکم بر پایدارها، منطقاً به نابودی آزادی منجر می شود. از سوی دیگر، نخستین قربانی ناممکن شدن آزادی و سیطره علیت جبری بر عالم، اخلاق است. لذا متفکران مختلف در حوزه ها و با انگیزه های مختلف کوشیدند تا برای دفاع از اخلاق و رفع امتناع آن راهکارهای مختلفی به دست دهند. یکی از نبوغ آمیزترین این راهکارها ایده کانت بود که کوشید تا به کمک ایجاد تفکیک میان ساحت طبیعت (عقل نظری) و ساحت آزادی (عقل عملی)، تعارض مذکور را رفع کند. اما نظریه اخلاقی کانت بلافاصله با انتقادات مختلفی روبرو شد. اخلاق کانتی از یک سو، آنچنان به فرمالیسم دچار شد و از سوی دیگر، چنان از میل بشری فاصله گرفت که در عمل نتیجه اش نه ایجاد امکان اخلاق، بلکه به واسطه تقابل مطلق قانون اخلاقی با میل بشر نزد کانت، به شاهدی دیگر بر امتناع اخلاق بدل شد. مقاله حاضر می کوشد تا پس از طرح مختصر مساله اخلاق به میانجی مفهوم آزادی در تاریخ فلسفه و بسط پاسخ کانتی به آن (در بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق)، با اشاره به برخی واکنش های پساکانتی به آن، به انتقادات هگل بر اخلاق کانتی و راهکار وی برای مساله اخلاق بپردازد. در این راستا فلسفه اخلاق هگل مورد بررسی و واکاوی قرار خواهد گرفت و نهایتا تلاشی برای پاسخ به این پرسش صورت خواهد پذیرفت که آیا هگل با برکشیدن اخلاق از سطح اخلاق فردی (Morality) به اخلاقیات عرفی – اجتماعی (Ethics) حقیقتاً می تواند از انسداد اخلاق کانتی فراروی کند و راهی به برداشتی نوین از اخلاق عملی و زنده بگشاید یا خیر؟

کلیدواژه ها:

نویسندگان

محمد اصغری

عضو هیات علمی گروه فلسفه دانشگاه تبریز

محمد مهدی اردبیلی

دانشجوی فلسفه دانشگاه تبریز

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • اینوود، مایکل، 1388، فرهنگ فلسفی هگل، ترجمه: حسن مرتضوی، مشهد: ...
  • بالیبار، اتین، 1392، «سه مفهوم سیاست»، در: نام‌های سیاست، ترجمه: ...
  • _ بیزر، فردریک، 1391، هگل، تجمه: سیدمسعود حسینی، تهران: ققنوس. ...
  • پلامناتز، جان، 1367، شرح و نقدی بر فلسفه اجتماعی و ...
  • سالیوان، راجر، 1380، /خلاق در فلسفه کانت، ترجمه: عزت‌الله فولادوند، ...
  • سولومون، رابرت، 1379، فلسفه اروپایی، طلوع و افول خود (تاریخ ...
  • فویرباخ، لودویگ، 388 1، اصول فلسفه آ ینده، ترجمه: امین ...
  • کانت، ایمانوئل، 1369، بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق، ترجمه: حمید عنایت و ...
  • کانت، ایمانوئل، 1385، نقد عقل عملی، ترجمه: انشاءالله رحمتی، تهران: ...
  • لاکلائو، ارنستو، 1392، «عقل پوپولیستی: ملاحظات پایانی»، در: نام‌های سیاست، ...
  • مرادخانی، علی، 1384، هگل و فلسفه مدرن، تهران: انتشارات مهرنیوشا. ...
  • هگل، 1378، عناصر فلسفه حق، ترجمه: مهبد ایرانی‌طلب، تهران: پروین. ...
  • هگل، 1385، عقل در تاریخ، ترجمه: حمید عنایت، تهران: شفیعی. ...
  • هگل، 1391، دفترهای سیاست مدرن1 (نوشته‌های سیاسی منتخب)، ترجمه: محمدمهدی ...
  • Hegel, 1977, Ph enomenology of Spirit, translated by: A. V. ...
  • Inwood, M.J., 1983, Hegel, London: Routlegde. ...
  • Maker, William, 2005, 'Hegels' Logic of Freedom', in: Hegel's Theory ...
  • Nancy, Jean-luc, 2002, Hegel: The Restlessness of the Negative, translated ...
  • Redding, Paul, 2010, The Stanford Encyclopedia of Philosophy: Hegel, Stanford ...
  • Stern, Robert, 2002, Hegel and Phen omenology of Spirit, London: ...
  • نمایش کامل مراجع