تحلیل نقش محور بایسته های ایمانی و اخلاقی اصناف در دعای امام زمان(عج) و مستندات قرآنی و روایی

پژوهش حاضر با عنوان تحلیل نقش محور بایسته های ایمانی و اخلاقی اصناف در دعای امام زمان(عج) و مستندات قرآنی و روایی آن با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی نظام اخلاق اجتماعی در دعای ماثوره منسوب به حضرت ولی عصر (عج) می پردازد. مسئله اصلی استخراج و تبیین آموزه های اختصاصی هدایتگر برای گروه های مختلف شغلی و اجتماعی از این دعاست با این فرض که این متن صرفا یک مناجات فردی، نیست بلکه نقش های راهبردی برای ساختن جامعه ای متعادل و زمینه ساز ظهور محسوب می شود. یافته های تحقیق نشان می دهد که امام عصر (عج) در این دعا با نگاهی جامع و سیستمی برای پانزده صنف کلیدی جامعه - شامل علما، متعلمین، مستمعین، بیماران، اموات، پیران، جوانان، زنان، اغنیا، فقرا، سربازان، اسیران، حکمرانان، عامه مردم و حجاج - درخواست های اخلاقی ویژه ای را مطرح می نمایند. این بایسته ها مانند عدل و رحمت برای حاکمان، زهد و نصیحت برای علما، حیاء و عفت برای زنان، تواضع و انفاق برای ثروتمندان و صبر و قناعت برای نیازمندان مستقیما از نقش و مسئولیت اجتماعی هر صنف نشات گرفته اند. تحلیل محتوای این درخواست ها موید آن است که این دعا بر پایه یک نظریه «نقش محور در اخلاق اجتماعی» استوار است که در آن سعادت جمعی در گرو التزام هر فرد به فضیلت های مرتبط با موقعیت و تاثیر او در پیکره جامعه است. نتیجه نهایی تحقیق حاکی از آن است که دعای امام زمان (عج) منشوری تربیتی و مدنی کامل است که با پیوند دادن عبادت به مسئولیت اجتماعی، تصویری عینی از جامعه آرمانی و منتظر ترسیم می کند. این الگو که کرامت انسانی را در هر شرایطی محور می داند نه تنها راهنمای عمل فردی، بلکه چارچوبی برای تنظیم روابط حرفه ای و مدیریت کلان اجتماعی ارائه می دهد و تحقق آن عین زمینه سازی برای ظهور حکومت جهانی عدل به رهبری آن حضرت است.

کلیدواژه ها:

بایسته های ایمانی ، بایسته های اخلاقی ، اصناف ، دعای امام زمان (عج) ، نظریه نقش محور ، اخلاق اجتماعی ، قرآن ، روایات