ویژگی های دگرسانی و کانی شناسی کانه زایی مس بیدستان، جنوب غرب شاهرود

کانه زایی مس بیدستان در ۱۶۵ کیلومتری جنوب غرب شاهرود، ۲۵ کیلومتری شمال شرق روستای معلمان و ۷.۵ کیلومتری شمال روستای بیدستان، استان سمنان، در پهنه ایران مرکزی و زیرپهنه آتشفشانی سبزوار (واقع در نوار متالوژنی طرود–چاه شیرین) قرار گرفته است. کانی سازی در این کانسار به صورت رگه–رگچه ای، پراکنده و توده ای در سنگ های میزبان آتشفشانی–رسوبی سنوزوئیک، به ویژه توف های آندزیتی و داسیتی، و در ارتباط با دایک های آتشفشانی رخ داده است. مطالعات صحرایی و بررسی های سنگ شناسی نشان می دهد که کانی سازی مس عمدتا در واحدهای توفی آندزیتی و داسیتی تمرکز یافته و با نفوذ دایک هایی با روندهای ساختاری شمال غرب–جنوب شرق، شرق–غرب و شمال شرق–جنوب غرب همراه است. فرآیندهای دگرسانی گرمابی و کانی سازی در این محدوده عمدتا با دگرسانی های شدید پروپیلیتیک و آرژیلیک مشخص می شوند که در مجاورت زون های کانه زایی گسترش یافته اند. کنترل ساختاری کانی سازی به طور عمده تحت تاثیر گسل های بزرگ مقیاس منطقه ای از جمله گسل طرود و گسل رشم–پیرمردان بوده است. ساخت و بافت ماده معدنی شامل بافت های پرکننده فضای خالی، جانشینی و برشی است. براساس شواهد زمین شناسی، دگرسانی و ویژگی های کانی شناسی، کانه زایی بیدستان یک ذخیره مس با منشا گرمابی وابسته به فعالیت های ماگمایی در پهنه ایران مرکزی و زیرپهنه آتشفشانی سبزوار به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

کانه زایی بیدستان ، کانی زایی مس ، ایران مرکزی ، طرود-چاه شیرین ، آتشفشانی-رسوبی