کاهش جمعیت مگس گل Episyrphus balteatus در اثر کاربرد حشره کش های شیمیایی در مزرعه گندم

با توجه به جایگاه گندم در سبد غذایی جامعه ، مدیریت آفات در این محصول راهبردی از اهمیت ویژهای برخوردار است . در حال حاضر، کنترل شیمیایی مهم ترین روش مدیریت آفات کشاورزی است . اما حشرهکش ها می توانند علاوه بر آفات روی حشرات غیرهدف از جمله دشمنان طبیعی اثرات نامطلوبی داشته باشند. در صورتی که اثرات جانبی حشرهکش ها بر جمعیت موجودات غیرهدف مورد توجه قرار نگیرد، تنوع زیستی را تهدید خواهد کرد. یکی از شکارگرهای فعال در مزارع گندم، مگس گل است که نقش مهمی در گردهافشانی گیاهان و نیز مهار زیستی آفات دارد. در پژوهش حاضر اثر چند حشرهکش توصیه شده علیه آفات گندم روی لاروهای مگس گل بررسی شد. آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تیمار و چهار تکرار در شرایط مزرعه اجرا شد. تیمارها شامل حشرهکش فنیتروتیون (۱ در هزار)، حشرهکش دلتامترین (۳/۰ در هزار) و شاهد (آب پاشی ) بودند. شمارش در چهار نوبت شامل ۱ روز قبل و ۳، ۷ و ۱۴ روز بعد از محلولپاشی انجام شد. بر مبنای نتایج ، درروزهای سوم، هفتم و چهاردهم پس از محلولپاشی ، به ترتیب فنیتروتیون سبب ۶۰/۶۱، ۵۸/۲۴ و ۶۷/۱۷ درصد و دلتامترین سبب ۱۰۰، ۰۶/۷۹ و ۵۱/۶۴ درصد کاهش جمعیت لاروهای مگس گل شدند. فنیتروتیون در روز سوم کمی زیانآور و در روزهای هفتم و چهاردهم بی ضرر بود. دلتامترین در روزهای مختلف به ترتیب زیانآور، نسبتا زیانآور و کمی زیانآور بود. بنابراین ضروری است از مصرف این حشرهکش ها به ویژه دلتامترین در زمان اوج جمعیت مگس گل اجتناب شود تا ضمن حفظ تنوع زیستی گونه های مختلف در مزارع گندم، امکان مدیریت آفات با استفاده از دشمنان طبیعی فراهم شود.

کلیدواژه ها:

دشمنان طبیعی ، مگس سیرفیده ، تنوع زیستی ، حشرهکش های پایریتروئیدی ، دلتامترین ، فنیتروتیون