جمع آوری، شناسایی، ارزیابی مقدماتی و حفاظت بذور گیاهان دارویی به منظور تقویت بانک ژن (فاز دوم) - چهارمحال و بختیاری

به منظور جمع آوری، شناسایی، ارزیابی و حفاظت بذور گیاهان دارویی استان چهارمحال و بختیاری جهت تقویت بانک ژن گیاهی ملی ایران، این تحقیق در سال های ‮‭1387‬ تا ‮‭1391‬ در عرصه های طبیعی استان به اجرا درآمد. جهت اجرای این طرح ابتدا استان از نظر جغرافیای گیاهی به سه قسمت استپی، نیمه استپی و کوهستان های مرتفع تقسیم بندی گردید. سپس فهرست گونه های دارویی موجود در هر یک از این مناطق با توجه به مطالعات قبلی تهیه و گونه های با ارزش و اولویت دار استان مشخص گردید. پس از این مرحله با مراجعه به سایت های مورد نظر، بذور گونه های دارویی به همراه نمونه های هرباریومی آنها جمع آوری و پس از بوجاری و ثبت اطلاعات در فرم های مربوطه، نمونه ها به بانک ژن موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور ارسال گردید .در طول سال اجرای طرح، تعداد ‮‭416‬ نمونه بذر از ارتفاع ‮‭1166‬ تا ‮‭3302‬ متر از سطح دریا از عرصه های طبیعی استان جمع آوری گردید. این تعداد نمونه جمع آوری شده متعلق به ‮‭37‬ تیره، ‮‭139‬ جنس و ‮‭200‬ گونه گیاهی مختلف بوده است. از بین تیره های گیاهی، نعناعیان ‭(Labiatae) ‬با ‮‭39‬ نمونه، شب بو ‭(Cruciferae) ‬با ‮‭22‬ نمونه، آفتابگردان ‭(Compositae) ‬با ‮‭21‬ نمونه، چتریان ‭(Umbelliferae) ‬با ‮‭18‬ نمونه و سوسن ‭(Liliaceae) ‬با ‮‭16‬ نمونه، به ترتیب بیشترین فراوانی نمونه های بذور جمع آوری شده را به خود اختصاص دادند. همچنین در بین جنس های گیاهی، بیشترین تعداد نمونه بذور جمع آوری شده به ترتیب متعلق به جنس های ‮‭28‬‭) Salvia ‬نمونه)، ‮‭21‬‭) Nepeta ‬نمونه)، ‮‭16‬‭) Allium ‬نمونه)، ‮‭13‬‭) Teucrium ‬نمونه)، ‮‭10‬‭) Ziziphora ‬نمونه) ‮‭10‬‭) Ferula ‬نمونه) بوده است.طی 5 سال اجرای تحقیق بذور در 6 ماه از سال جمع آوری گردیدند. فنولوژی گونه های دارویی استان نشان داد، بهترین زمان جمع آوری بذور از اوایل تیر تا اواسط مهر می باشد. کلمات کلیدی: جمع آوری بذورگیاهان دارویی، بانک ژن، استان چهارمحال و بختیاری.