بررسی و مقایسه عملکرد لاین های امید بخش بهاره گندم نان با ارقام شاهد در مزارع زارعین شهرستان های گناباد و تربت جام (استان خراسان رضوی)

این تحقیق به منظور دستیابی به ارقام پرمحصول گندم در مزارع زارعین شهرستان های گناباد و تربت جام و با مقایسه عملکرد لاینصهای امید بخش گندم با شاهد در سال زراعی ‮‭1392-93‬ به اجرا در آمد و برای اجرای این آزمایش از طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار استفاده شد. تیمارهای آزمایش شامل 6 لاین امید بخش گندم انتخابی از آزمایش الیت گندم سال های قبل به نام های ‮‭90-10‬‭-M-‬‮‭7-90‬، ‭M-‬‮‭9-90‬، ‭M-‬‮‭16-90 , M-‬‮‭9-89‬، ‭WS ‬و ‮‭90-18‬‭-WS‬و دو شاهد (پارسی و سیروان) جمعا 8 لاین و رقم بود. نتایج تجزیه واریانس ساده این آزمایش نشان داد، بین لاینصهای گندم مورد آزمایش از نظر عملکرد دانه اختلاف آماری معنیصداری وجود نداشت. در گناباد به ترتیب لاین های ‮‭90-18‬‭-M-‬‮‭16-90‬ ‭WS‬، و ‮‭90-10‬‭-WS ‬و در تربت جام به ترتیب لاینصهای ‮‭90-18‬‭-M-‬‮‭16-90 , M-‬‮‭90‬-،7 ،‭WS-‬‮‭10-90‬ ‭WS‬و ‮‭89-9‬‭-M ‬نسبت به شاهد از عملکرد دانه بالاتری برخوردار بودند. نتایج حاصل از تجزیه مرکب دادهصهای عملکرد دانه مبین اختلاف آماری معنیصدار بین لاینصهای گندم مورد بررسی بود. عملکرد دانه لاین ‮‭90-16‬‭-M ‬در گروه جداگانه ای قرار گرفت و نسبت به سایر لاین ها و دو شاهد گندم (پارسی و سیروان) برتری داشت. لاین ‮‭90-16‬‭-M ‬بیشترین تعداد سنبله در متر مربع (‮‭472‬)، وزن دانه در سنبله (‮‭1/240‬ گرم) و عملکرد دانه (‮‭5862‬ کیلوگرم در هکتار) را به خود اختصاص داد. برتری عملکرد لاین ‮‭90-16‬‭-M ‬نسبت به شاهد پارسی حدود 4 درصد و نسبت به شاهد سیروان حدود 9 درصد بود. در نهایت با توجه به نتایج حاصل از این تحقیق و برتری عملکرد دانه لاین ‮‭90-16‬‭-M ‬در هر دو مکان، این لاین امید بخش گندم جهت ادامه بررسیصها و شرکت در طرح های تحقیقی-ترویجی سال زراعی آینده پیشنهاد شد. واژه های کلیدی: آزمایش تحقیقی-تطبیقی، گندم، لاین های امیدبخش، مقایسه عملکرد