انرژی آگاه

[ابو العلا عفیفی]

نزد ابن عربی طبیعت اسم دیگری برای خدا است. طبیعت همانند نیروی فراگیری است که در سراسر هستی جریان دارد، خواه در نشاه عنصری و خواه غیر عنصری. فلاسفه، طبیعی را برابر عنصری به کار می برند و مرادشان فقط اجرام آسمانی است. اما ابن عربی نام طبیعت را در قلمروی فراگیر به کار می برد و مقصودش آن نیرویی است که به هر موجودی، صفات و ویژگی هایش را اعطا می کند – یا مطابق تعبیر حکمت طبیعت شیء را به آن اعطا می کند –بدون این که در ذاتش کاستی یا دگرگونی پدید آید. این، تعبیر فیلسوفانه ی ابن عربی است. اما تعبیر صوفیانه اش این است که طبیعت،همان ذات الهی است که در صورت اسم موجد تجلی کرده است. پس هر چه در هستی ظاهر شده، از این طبیعت است؛ بل عین این طبیعت است که با آنچه از او ظاهر می شود چیزی بر او افزوده نمی گردد و با آنچه از او ظاهر نمی شود چیزی از او کم نمی گردد. این سخن یادآور آن چیزی است که امروز گفته می شود: نابود شدن ماده و نیرو (انرژی) محال است. بنابراین طبیعت همان ذات الاهی است که در سراسر هستی سریان دارد. (1)

***

[یزدانپناه عسکری]

نیروی فراگیر آگاهی که در سراسر هستی جریان دارد، اسماء حق را دسته بندی می کند.

__________________

1 - شرحی بر فصوص الحکم : شرح نقد اندیشه ابن عربی، نوشته ابو العلا عفیفی، ترجمه نصراله حکمت – تهران: الهام 1380 صفحه 103 ، 104