تجسم و تمثل اعمال در نگاه امام خمینى رحمه الله

در باب نحوه ی ارتباط میان اعمال دنیوی انسان با جزای اخروی، اقوال و اندیشه های مختلفی وجود دارد. از جمله ی آنها نظریه تجسم و تمثل اعمال می باشد که عبارت است از نوعی عینیت ماهوی بین اعمال دنیوی با پاداش و کیفر اخروی. هرچند آیاتی از قرآن مؤید این برداشت است اما چند آیه دیگر نیز ظاهرا با آن مغایرت دارند و لذا دو دیدگاه کلی(اثباتی و سلبی) در این زمینه به وجود آمده که هریک، دسته ای از آیات را اصل قرار داده و دسته دیگر را براساس آن تاویل نموده اند. معتقدان دیدگاه سلبی، میان عمل و جزای آن، رابطه ای وضعی و قراردادی قائل شده و در مقابل پیروان نظریه تجسم اعمال مانند شیخ بهایی، ملاصدرا و امام خمینی، این اندیشه را صریح آیات و روایات و مقتضی مبانی فلسفی و عرفانی دانسته اند. در این مجال پس از ذکر آیات مورد بحث، متوجه طرح و تبیین این آیات در اندیشه امام خمینی خواهیم بود.