بی تفاوتی اجتماعی محصول نظم نئولیبرالی خوانشی انتقادی از بی تفاوتی میان نوجوانان

بی تفاوتی اجتماعی در نوجوانان امروزه به عنوان یک چالش فزاینده سلامت روان در سطح جهانی مطرح است. با این حال گفتمان غالب روانشناسی این پدیده را عمدتا به عنوان یک نقص فردی یا اختلال روان پاتولوژیک تفسیر می کند و از دید عوامل ساختاری و ایدئولوژیک که آن را تولید می کنند چشم پوشی می کند. این مقاله با رویکردی انتقادی و بر پایه چارچوب روانشناسی انتقادی به دنبال بازتعریف بی تفاوتی نوجوانان به مثابه یک پدیده سیستمی ناشی از ایدئولوژی نئولیبرالی است. با استفاده از یک مرور مفهومی سیستماتیک مبتنی بر دستورالعمل های ۲۰۲۰ PRISMA و تحلیل تماتیک کیفی ۳۱ منبع کلیدی شامل مطالعات تجربی و نظری از کشورهای غربی و ایران مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که بی تفاوتی نئولیبرال در نوجوانان سه بعدی است: در سطح ساختاری اقتصادی، واکنشی منطقی به نابرابری و رقابت است؛ در سطح روان شناختی اجتماعی استراتژی بقایی در برابر خشونت یک سیستم رقابتی است که همدلی را مجازات می کند؛ و در سطح سیاسی مقاومتی، عملی هوشمندانه برای حفظ انسانیت در برابر منطق بازار است. این تحلیل بی تفاوتی را از حوزه پاتولوژی خارج کرده و آن را به حوزه اخلاق و مقاومت منتقل می کند. نتیجه گیری این است که مقابله با بی تفاوتی نیازمند فراتر رفتن از مداخلات فردی و طراحی سیاست هایی است که بر بازسازی روابط انسانی غیر بازاری از طریق پداگوژی انتقادی، حمایت اجتماعی و تقویت ارزش های جمع گرای اصیل تمرکز داشته باشد. این چارچوب نه تنها برای جوامع غربی بلکه به ویژه برای بافت ایرانی که در آن تنش میان سنت های جمع گرای فرهنگی و فشارهای نئولیبرالی روزافزون است، امیدبخش است.

کلیدواژه ها:

نئولیبرالیسم ، بی تفاوتی اجتماعی ، نوجوانان ، روان شناسی انتقادی ، مقاومت