طراحی الگوی برنامه درسی مبتنی بر نظریه شناخت توزیع شده برای دانش آموزان دوره متوسطه اول

پژوهش حاضر با توجه به ضرورت بازاندیشی در برنامه های درسی و همسوسازی آنها با تحولات علوم شناختی انجام شد. در بسیاری از الگوهای رایج برنامه درسی یادگیری بیشتر به صورت فرآیندی فردی و مبتنی بر انتقال دانش از معلم به دانش آموز طراحی شده است. در حالی که دیدگاه های نوین یادگیری بر نقش تعاملات، اجتماعی، ابزارهای شناختی و محیط های یادگیری در شکل گیری فرآیندهای شناختی تاکید کرده اند، نظریه شناخت توزیع شده نیز یادگیری را حاصل تعامل فرد با دیگران، ابزارها و بافت های اجتماعی دانسته است. بررسی پیشینه پژوهش نشان داد که با وجود توجه پژوهشگران به رویکردهای تعاملی و مشارکتی در یادگیری، طراحی الگویی منسجم برای برنامه درسی مبتنی بر شناخت توزیع شده در دوره متوسطه اول کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با رویکرد کیفی انجام شد و روش تحلیل اسنادی برای گردآوری و تحلیل داده ها به کار گرفته شد. منابع نظری و پژوهش های مرتبط در حوزه برنامه درسی، یادگیری و نظریه شناخت توزیع شده بررسی شدند و مفاهیم و مولفه های اصلی این نظریه استخراج گردیدند. سپس با تحلیل و طبقه بندی داده ها دلالت های آموزشی نظریه شناخت توزیع شده برای طراحی برنامه درسی متناسب با ویژگی های دانش آموزان دوره متوسطه اول شناسایی و سازماندهی شد. یافته های پژوهش نشان داد که طراحی برنامه درسی مبتنی بر شناخت توزیع شده بر مجموعه ای از مولفه های اساسی استوار است. این مولفه ها شامل یادگیری تعاملی و مشارکتی، استفاده هدفمند از ابزارها و منابع شناختی، مشارکت فعال دانش آموزان در فرآیند تولید و بازسازی دانش، پیوند دادن یادگیری با موقعیت های واقعی زندگی و سازماندهی انعطاف پذیر فعالیت های آموزشی بوده اند. همچنین مشخص شد که چنین رویکردی می تواند زمینه شکل گیری محیط های یادگیری پویا و مشارکت محور را در کلاس درس فراهم سازد. بر اساس نتایج پژوهش نتیجه گیری شد که به کارگیری الگوی برنامه درسی مبتنی بر شناخت توزیع شده می تواند به بهبود کیفیت یادگیری، تعمیق فهم مفهومی و تقویت مهارت های تفکر و حل مسئله در دانش آموزان دوره متوسطه اول کمک کند. همچنین این الگو می تواند چارچوبی مناسب برای طراحی برنامه های درسی متناسب با تحولات نوین یادگیری فراهم آورد و زمینه بهره گیری موثر از تعاملات اجتماعی و ابزارهای آموزشی را در فرآیند یاددهی-یادگیری تقویت کند.

کلیدواژه ها:

شناخت توزیع شده ، برنامه درسی ، طراحی برنامه درسی ، دوره متوسطه اول ، یادگیری تعاملی ، محیط های یادگیری ، الگوی آموزشی