نقش مساجد و اماکن مذهبی کرمان در آموزش دوره ی قاجار و پهلوی با تکیه بر وقف

این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای به بررسی نقش این اماکن به عنوان نهادهایی آموزشی در گسترش اندیشه های دینی، تحکیم روابط اجتماعی و تعمیق هویت فرهنگی در کرمان می پردازد. یافته ها نشان می دهد که مساجد کرمان علاوه بر وظایف عبادی بسترهایی برای آموزش علوم دینی، تقویت وحدت اجتماعی و انتقال فرهنگ بومی بوده اند. در مجموع آموزش در کرمان در دوره قاجار و پهلوی نقشی اساسی در شکل گیری اندیشه های دینی، اجتماعی و فرهنگی داشته است. اگرچه با ورود آموزش مدرن در دوره پهلوی بخشی از این نقش به حاشیه رفت اما نهادهای دینی توانستند در قالب آموزش غیررسمی بسیاری از عناصر هویتی و ارزشی جامعه را حفظ کنند. این استمرار فرهنگی خود گویای اهمیت بنیادین آموزش در تثبیت هویت و ساختار اجتماعی کرمان است. همچنین، در دوره قاجار، آموزش سنتی دینی بنیانگذار هویت فرهنگی مردم بود و در دوره پهلوی علی رغم تغییرات بنیادین در نظام آموزشی رسمی، نهادهای مذهبی با تکیه بر آموزش غیررسمی توانستند استمرار و بازتولید این هویت را ممکن سازند. این پایداری اهمیت بنیادین آموزش را در تثبیت ارزش های فرهنگی، انسجام اجتماعی و شکل گیری کنشگری فرهنگی در منطقه کرمان آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

مسجد ، آموزش کرمان ، قاجار ، پهلوی ، وقف