بررسی تاثیر اجرای برنامه های کوتاه مدت مهارت های زندگی بر کاهش پرخاشگری دانش آموزان دوره متوسطه اول

پرخاشگری یکی از چالش های اساسی در دوره نوجوانی به ویژه در مقطع متوسطه اول است. تغییرات جسمانی و روان شناختی این دوره، در کنار فشارهای محیطی و اجتماعی، زمینه بروز رفتارهای پرخاشگرانه را در میان دانش آموزان افزایش می دهد. استمرار این رفتارها می تواند پیامدهایی همچون افت تحصیلی، کاهش عزت نفس، ضعف در مهارت های ارتباطی، و بروز مشکلات انضباطی در مدرسه را به همراه داشته باشد. از این رو شناسایی راهکارهای آموزشی و تربیتی برای کاهش پرخاشگری اهمیت ویژه ای دارد. یکی از مداخلاتی که در سال های اخیر مورد توجه روان شناسان و مربیان قرار گرفته، آموزش مهارت های زندگی است؛ مهارت هایی که توانایی های فردی و اجتماعی دانش آموزان را تقویت کرده و آنها را در مدیریت هیجانات و کنترل خشم یاری می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر اجرای برنامه های کوتاه مدت آموزش مهارت های زندگی بر کاهش پرخاشگری دانش آموزان دوره متوسطه اول انجام شد. روش تحقیق، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر دوره متوسطه اول شهر رودهن در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که از میان آنها ۴۰ نفر به صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه ۶۰ دقیقه ای تحت آموزش مهارت های زندگی شامل خودآگاهی، کنترل خشم، حل مسئله، تصمیم گیری و مهارت های ارتباطی قرار گرفت. گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه پرخاشگری باس و پری (۱۹۹۲) بود. نتایج تحلیل داده ها نشان داد میانگین نمرات پرخاشگری در گروه آزمایش پس از اجرای آموزش ها به شکل معناداری کاهش یافت، در حالی که در گروه کنترل تغییری مشاهده نشد. این یافته ها بیانگر آن است که حتی دوره های کوتاه مدت آموزش مهارت های زندگی می توانند اثربخش باشند و به عنوان یک راه کار عملی برای کاهش رفتارهای پرخاشگرانه در مدارس مورد استفاده قرار گیرند. در نهایت پیشنهاد می شود مشاوران و مربیان مدارس با طراحی و اجرای دوره های آموزشی مهارت های زندگی زمینه ارتقاء سلامت روان و بهبود روابط بین فردی دانش آموزان را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

مهارت های زندگی ، پرخاشگری ، دانش آموزان ، متوسطه اول ، کنترل خشم