کرونا و فرسایش نظم جهانی

همه گیری کووید-۱۹ صرفا یک بحران سلامت عمومی نبود، بلکه به عنوان یک شوک چند بعدی، ساختارهای اقتصادی، سیاسی و نهادی نظم جهانی را تحت فشار قرار داد و نشانه های فرسایش را آشکارتر ساخت. نظم بین المللی پس از جنگ سرد، که بر پایه جهانی شدن، وابستگی متقابل اقتصادی و چندجانبه گرایی نهادی شکل گرفته بود، در دوران پاندمی با تضادهای بنیادین روبه رو شد: از جهتی نیاز به هماهنگی فرامرزی برای مهار بیماری وجود داشت، اما از سوی دیگر رقابت بر سر منابع محدود (دارو، تجهیزات پزشکی و سپس واکسن) و بی اعتمادی سیاسی، همکاری را کاهش داد. در این میان، کارکرد نهادهای بین المللی با چالش هایی مواجه شد که به کاهش مشروعیت و اثرگذاری آن ها انجامید.این متن با رویکرد تحلیلی و تلفیقی به این پرسش پاسخ می دهد که «کرونا چگونه به فرسایش نظم جهانی کمک کرد؟» استدلال اصلی آن است که پاندمی چند روند کلیدی را تشدید کرد: اول، بازگشت دولت-ملت ها و اولویت یافتن امنیت ملی بر همکاری جهانی؛ دوم، تضعیف اعتماد به زنجیره های تامین جهانی و حرکت به سمت تنوع بخشی، بومی سازی و یا کاهش ریسک وابستگی؛ سوم، رقابت ژئوپلیتیک در حوزه های حساس از جمله فناوری، داده های علمی، و سیاست های واکسن. برآیند این عوامل، گذار از یک نظم مبتنی بر «همکاری» به سوی نظمی مبتنی بر «رقابت مدیریت شده، بلوک سازی و حداقل سازی هزینه» است؛ نظمی که در آن، جهانی شدن همچنان ادامه دارد اما با پیوندهای امن تر و با منطق سیاسی تر.در نتیجه گیری، متن برای کاهش هزینه های این گذار پیشنهادهایی ارائه می کند: بازسازی چندجانبه گرایی از مسیرهای کوچک تر و تخصصی، ایجاد قواعد اضطراری برای حفظ جریان کالاهای حیاتی، تقویت تاب آوری زنجیره تامین، و طراحی سازوکارهای اعتماد علمی برای کاهش بازی های سیاسی.

کلیدواژه ها:

کرونا ، نظم جهانی ، چندجانبه گرایی ، تاب آوری ، زنجیره تامین ، ژئوپلیتیک سلامت ، فرسایش نهادی