تحلیل تقابل میان حق حیات جنین و سیاست های تقنینی سقط درمانی از منظر حقوق جرم و جزا و با استناد به قانون مجازات اسلامی

این پژوهش به تبیین و تحلیل تقابل میان حق حیات جنین به عنوان یکی از بنیادین ترین حقوق بنیادین و سیاست های تقنینی سقط درمانی از منظر حقوق جزا و با تکیه بر مقررات قانون مجازات اسلامی می پردازد. مسئله اصلی تحقیق، چگونگی مدیریت این تضاد میان دو ارزش متعارض، یعنی حق بر حیات جنین و حق مادر بر سلامت و تمامیت جسمانی در چارچوب نظام کیفری ایران است. با توجه به رویکرد جرم انگاری محور قانونگذار، سقط جنین در اصل یک فعل مجرمانه تلقی می شود که هدف از این سیاست، صیانت از حیات در آغازین مراحل شکل گیری انسان است؛ اما با این حال، وجود استثنائاتی تحت عنوان سقط درمانی نشان دهنده پذیرش محدودیت های عملی در مواجهه با ضرورت های پزشکی است. این مقاله با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی این موضوع می پردازد که چگونه سیاست های تقنینی، از جمله ضرورت تایید پزشکی قانونی و اشتراط رضایت پدر، در عین تلاش برای جلوگیری از سوءاستفاده از مجوزهای پزشکی، ممکن است منجر به تضییع حقوق مادر یا ایجاد ابهام در تشخیص مرز میان جرم و امر مشروع گردد. یافته های پژوهش نشان می دهد که سیاست کیفری ایران در این حوزه، از یک مدل صرفا حفاظتی به سمت یک مدل سخت گیرانه و نظارتی حرکت کرده است که در آن، تقابل میان حقوق فردی جنین و حقوق مادر، بیش از آنکه با ابزارهای حقوقی حل شود، تحت سیطره تفسیرهای مضیق قضایی و پزشکی قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

حق حیات جنین ، سقط درمانی ، قانون مجازات اسلامی ، سیاست جنایی ، ضرورت پزشکی ، جرم انگاری