رویکرد تاییدی قرآن نسبت به فرهنگ با ذکر مصادیق و نمونه مثال ها

تعامل میان پیام جهان شمول قرآن و کثرت فرهنگ های بشری یکی از حوزه های کلیدی در مطالعات اسلامی معاصر است. این پژوهش با هدف تبیین رویکرد هنجاری قرآن کریم در قبال تنوع فرهنگی به این پرسش اساسی پاسخ می دهد که متن مقدس اسلام چگونه با فرهنگ های مختلف مواجهه می شود. مقاله حاضر استدلال می کند که قرآن به جای ترویج یکسان سازی فرهنگی، یک رویکرد تاییدی را پایه ریزی می کند که ضمن احترام به کثرت گرایی آن را در چارچوب یک نظام اخلاقی جهان شمول به رسمیت می شناسد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی و تفسیر هرمنوتیکی آیات کلیدی قرآن و تفاسیر معتبر است. یافته ها نشان می دهد که این رویکرد بر سه اصل بنیادین استوار است: (۱) به رسمیت شناختن تنوع فرهنگی به مثابه نشانه ای الهی (آیه)، (۲) تاکید بر کرامت ذاتی انسان فارغ از تعلقات فرهنگی، و (۳) تشویق به شناخت متقابل و تعامل سازنده (تعارف). نتایج این تحقیق نشانگر آن است که قرآن کریم نه تنها فرهنگ را تایید می کند بلکه با ارائه معیارهای اخلاقی چارچوبی برای ارزیابی و تعالی آن نیز فراهم می آورد. این چارچوب می تواند به عنوان مبنایی نظری برای تدوین سیاست های فرهنگی در جوامع مسلمان و گفتگوی بینافرهنگی به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، فرهنگ ، کثرت گرایی ، رویکرد تاییدی ، گفتگوی بینافرهنگی ، تعارف