واکاوی ادراکات و تجارب زیسته معلمان از دوره های توانمندسازی در مسیر توسعه صلاحیت های حرفه ای: یک مطالعه پدیدارشناختی

توسعه صلاحیت های حرفه ای معلمان یکی از مهمترین پیش نیازهای ارتقای کیفیت نظام آموزشی محسوب می شود و دوره های توانمندسازی حرفه ای از جمله راهبردهای موثر در این زمینه به شمار می آیند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی ادراکات و تجارب زیسته معلمان از دوره های توانمندسازی در مسیر توسعه صلاحیت های حرفه ای انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی انجام گرفت. مشارکت کنندگان پژوهش شامل ۱۲ نفر از معلمان بودند که در یک برنامه توانمندسازی حرفه ای طی یک سال تحصیلی شرکت کرده بودند. این برنامه در قالب ۶ جلسه دو ساعته و با محوریت روش های تدریس خلاق، شایستگی های فناورانه، ارزشیابی توصیفی و صلاحیت های حرفه ای معلمان برگزار شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از تحلیل پدیدارشناختی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های پژوهش به شناسایی پنج مضمون اصلی شامل «ارتقای شایستگی های آموزشی و تدریسی»، «توسعه شایستگی های فناورانه»، «تحول در نگرش و عملکرد مرتبط با ارزشیابی توصیفی»، «تقویت هویت و صلاحیت حرفه ای» و «ادراک اثربخشی دوره و چالش های تجربه شده» منجر شد. نتایج نشان داد که مشارکت در دوره توانمندسازی موجب تنوع بخشی به روش های تدریس، افزایش بهره گیری از فناوری های آموزشی، بهبود نگرش و عملکرد معلمان در حوزه ارزشیابی توصیفی، ارتقای خودکارآمدی حرفه ای و تقویت انگیزه برای یادگیری مستمر شده است. همچنین معلمان محتوای دوره را کاربردی و متناسب با نیازهای حرفه ای خود ارزیابی کردند هر چند بر ضرورت تداوم برنامه های توانمندسازی و حمایت های پس از دوره تاکید داشتند. بنا بر یافته ها، دوره های توانمندسازی حرفه ای می توانند فراتر از انتقال دانش و مهارت زمینه تحول در نگرش ها، باورها و هویت حرفه ای معلمان را فراهم آورند و نقش موثری در توسعه صلاحیت های حرفه ای آنان ایفا کنند. از این رو توجه به طراحی هدفمند، نیازمحور و مستمر این دوره ها می تواند به ارتقای کیفیت عملکرد معلمان و بهبود فرایندهای آموزشی منجر شود.

کلیدواژه ها:

تجارب زیسته ، توانمندسازی معلمان ، صلاحیت های حرفه ای ، شایستگی فناورانه ، ارزشیابی توصیفی ، پدیدارشناسی