تبیین موانع روانشناختی شکاف نیت رفتار در خرید لباس های پایدار

این پژوهش با هدف تبیین موانع روانشناختی شکاف نیت رفتار در خرید لباس های پایدار در میان زنان ۲۵ تا ۳۵ ساله ساکن تهران انجام شد. مطالعه حاضر با رویکرد کیفی و بر مبنای نظریه داده بنیاد طراحی گردید. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با مشارکت کنندگانی که تجربه مواجهه با گزینه های خرید لباس پایدار را داشتند گردآوری شد. مصاحبه ها در بازه زمانی مهر تا آذر ۱۴۰۴ انجام گرفت و مجموع داده های حاصل حدود ۱۲۲۰ دقیقه بود. تحلیل داده ها با استفاده از کدگذاری، بازمحوری و انتخابی صورت گرفت و در نتیجه ۱۸۶ کد اولیه استخراج شد که به ۶ مقوله اصلی و ۱۷ مقوله فرعی منتهی گردید. یافته ها نشان دادند که شکاف نیت رفتار در خرید لباس های پایدار تنها ناشی از عوامل بیرونی مانند قیمت یا دسترسی نیست، بلکه از تعامل پیچیده عواملی همچون ترجیحات فردی، لذت خرید، فشارهای اجتماعی، تمایل به تنوع طلبی، نگرانی درباره ظاهر، جست وجوی هویت و سازوکارهای توجیه شناختی شکل می گیرد. در نهایت، مقوله محوری پژوهش و الگوی مفهومی نهایی روابط میان شرایط، علی، مداخله گر زمینه ای و راهبردهای رفتاری را در تبیین این شکاف روشن ساخت. نتایج پژوهش نشان می دهد که برای کاهش فاصله میان نیت و رفتار در مصرف پوشاک پایدار صرفا آگاهی بخشی کافی نیست و باید به ابعاد روان شناختی، اجتماعی و زمینه ای رفتار مصرف کننده نیز توجه شود.

کلیدواژه ها:

شکاف نیت رفتار ، لباس های پایدار ، مصرف پایدار ، موانع روان شناختی ، خرید پوشاک پایدار