تاثیر کاربرد پامیس و بافت خاک بر پایداری خاکدانه ها

پایداری خاکدانه ها یکی از مهم ترین شاخص های کیفیت فیزیکی خاک بوده و نقش تعیین کننده ای در مقاومت خاک در برابر فرسایش، حفظ تخلخل و پایداری ساختمان خاک دارد. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر کاربرد پامیس و نوع بافت خاک بر پایداری خاکدانه ها در شرایط مختلف رطوبتی انجام شد. آزمایش در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری به صورت اسپلیت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با ۱۲ تیمار و ۴ تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل دو نوع بافت خاک (لوم شنی و لوم رسی)، دو سطح آبیاری بر اساس تخلیه ۲۵ و ۵۰ درصد آب قابل استفاده و سه سطح پامیس (۰، ۴ و ۸ گرم در کیلوگرم خاک) بودند. پایداری خاکدانه ها به روش الک خشک و با استفاده از شاخص های میانگین وزنی قطر خاکدانه ها (MWD) و میانگین هندسی قطر خاکدانه ها (GMD) اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که اثر نوع بافت خاک بر هر دو شاخص MWD و GMD در سطح احتمال ۱ درصد معنی دار بود. همچنین اثر متقابل آبیاری و پامیس بر MWD و اثر متقابل بافت خاک و پامیس بر هر دو شاخص پایداری خاکدانه معنی دار شد. بیشترین مقدار MWD (۳.۲۳ میلی متر) در تیمار آبیاری بر اساس تخلیه ۵۰ درصد آب قابل استفاده همراه با کاربرد ۸ گرم پامیس در کیلوگرم خاک مشاهده شد. همچنین بیشترین مقدار GMD در خاک لوم رسی همراه با کاربرد ۸ گرم پامیس به دست آمد. کاربرد پامیس در خاک لوم رسی نسبت به خاک لوم شنی تاثیر بیشتری بر افزایش شاخص های پایداری خاکدانه داشت به طوری که استفاده از ۸ گرم پامیس موجب افزایش ۱۲.۷ درصدی MWD در خاک لوم رسی شد. در مجموع نتایج نشان داد که کاربرد پامیس با بهبود پایداری خاکدانه ها به ویژه در خاک های ریزبافت می تواند موجب ارتقای کیفیت ساختمانی خاک و کاهش حساسیت آن به تخریب فیزیکی شود.

کلیدواژه ها:

پامیس ، پایداری خاکدانه ، میانگین وزنی قطر خاکدانه ، میانگین هندسی قطر خاکدانه ، بافت خاک