بررسی کمی تاثیر شوری آب آبیاری بر منحنی مشخصه رطوبتی خاکهای رسی و شنی با استفاده از دستگاه صفحه فشاری

هدف از این مطالعه بررسی کمی تاثیر شوری آب آبیاری بر پارامترهای منحنی مشخصه رطوبتی در دو بافت متفاوت خاک بود. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار انجام شد. بافت خاک با روش هیدرومتری تعیین و به صورت خاک رسی سیلتی و شن لومی طبقه بندی شد. منحنی رطوبتی در سه پتانسیل ماتریک ۰.۵، ۱ و ۲ بار با استفاده از دستگاه صفحه فشاری اندازه گیری گردید. محتوای رطوبت وزنی اندازه گیری شده در چگالی ظاهری هر تیمار ضرب شد تا رطوبت حجمی به دست آید. نتایج نشان داد که اثر شوری به شدت وابسته به بافت خاک است. در خاک رسی کاربرد آب شور نسبت به شاهد آب (شیرین) باعث کاهش رطوبت حجمی در مکش ۱ و ۲ بار به ترتیب به میزان ۲۲ و ۳.۳ گردید. این کاهش قابل توجه در مکش ۱ بار را می توان ناشی از تشکیل ساختار کلوخه شده و متخلخل تحت تاثیر شوری دانست. در مقابل، در خاک شنی آب شور در مکش ۰.۵ بار باعث کاهش ۳۰ درصد رطوبت نسبت به شاهد شد که عمدتا به اثر پتانسیل اسمزی نسبت داده می شود. این یافته ها با نتایج پژوهش های مشابه که بررسی شد همسو است و شوری می تواند از طریق مکانیسم های فیزیکی و شیمیایی مختلف منحنی رطوبتی را جابجا کند. مطالعه حاضر بر لزوم در نظر گرفتن همزمان بافت خاک و شوری در مدل های هیدرولوژیکی و مدیریت آبیاری با آب های نامتعارف تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

رطوبت حجمی ، چگالی ظاهری ، هیدرومتری ، پتانسیل اسمزی ، کلوخه شدن