رابطه ی رهبری توزیع شده ی مدیران با رضایت شغلی معلمان نقش میانجی فرسودگی شغلی

هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه میان رهبری توزیع شده مدیران و رضایت شغلی معلمان با تاکید بر نقش میانجی فرسودگی شغلی است. رهبری توزیع شده به عنوان یکی از رویکردهای نوین رهبری در مدارس بر مشارکت معلمان در فرایندهای تصمیم گیری، توزیع مسئولیت های رهبری و بهره گیری از ظرفیت های حرفه ای اعضای مدرسه تاکید دارد (۲۰۲۶ Mar). این پژوهش با رویکرد مروری - تحلیلی و با اتکا به یافته های مطالعات تجربی معتبر بین المللی انجام شده است. نتایج بررسی مطالعات موجود از جمله شواهد حاصل از داده های پیمایش بین المللی تدریس و یادگیری (TALIS) نشان می دهد که رهبری توزیع شده رابطه ای مثبت و معنادار با رضایت شغلی معلمان دارد (۲۰۲۶ ۲۰۲۴ L). از سوی دیگر این سبک رهبری با کاهش فرسودگی و تنش شغلی معلمان همراه است و کاهش این عوامل می تواند به افزایش رضایت شغلی آنان منجر شود (۲۰۲۲ L ۲۰۲۴ Lopez). یافته ها همچنین بیانگر آن است که فرسودگی شغلی به ویژه مولفه تنش شغلی می تواند به عنوان یک سازوکار میانجی در تبیین رابطه میان رهبری توزیع شده و رضایت شغلی عمل کند؛ به گونه ای که بخشی از اثر رهبری توزیع شده بر رضایت شغلی از مسیر کاهش فرسودگی شغلی منتقل می شود (۲۰۲۲، Lopez ۲۰۲۴). افزون بر این نتایج مطالعات مرتبط با سبک های رهبری دموکراتیک، تحول آفرین و ارتباطی نیز بر اهمیت مشارکت کارکنان، حمایت مدیریتی و تعامل موثر در افزایش رضایت شغلی و کاهش فرسودگی شغلی معلمان تاکید دارند (۲۰۲۵، Haxhihyseni et al؛ ۲۰۲۵ Marhoumi). در مجموع یافته ها نشان می دهد که رهبری توزیع شده، علاوه بر تاثیر مستقیم بر رضایت شغلی معلمان، از طریق کاهش فرسودگی شغلی نیز می تواند به بهبود نگرش ها و تجارب شغلی آنان کمک کند. از این رو، توجه به توسعه الگوهای رهبری مشارکتی و توزیع مسئولیت های رهبری می تواند برای مدیران مدارس و سیاست گذاران آموزشی در راستای ارتقای رضایت شغلی و پیشگیری از فرسودگی شغلی معلمان حائز اهمیت باشد.

کلیدواژه ها:

رهبری توزیع شده ، رضایت شغلی معلمان ، فرسودگی شغلی ، تنش شغلی ، نقش میانجی ، رهبری آموزشی