بازنگری حقوقی بر فرآیند تغییر جنسیت و حقوق افراد

پیشرفت های علوم پزشکی در دهه های اخیر امکان مداخله در ویژگی های جنسی افراد و انجام فرایند تغییر جنسیت را فراهم ساخته است. این پدیده، افزون بر ابعاد پزشکی و روان شناختی، آثار و پیامدهای مهمی در حوزه فقه و حقوق به همراه داشته و مسائل متعددی را درباره وضعیت حقوقی اشخاص پس از تغییر جنسیت مطرح کرده است. از مهم ترین این مسائل می توان به تاثیر تغییر جنسیت بر عقد نکاح، مهریه، نفقه، عده، حضانت و ولایت فرزندان، ارث و مسئولیت های مدنی و کیفری اشاره کرد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه در منابع فقهی نص صریحی بر حرمت تغییر جنسیت وجود ندارد، مشروعیت آن محل اختلاف نظر است؛ با این حال، دیدگاه غالب در فقه امامیه جواز آن را در موارد ضرورت و با احراز شرایط پزشکی و روان شناختی پذیرفته است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که تغییر جنسیت می تواند آثار مهمی بر وضعیت شخصی و خانوادگی افراد بر جای گذارد. همچنین با توجه به افزایش موارد تغییر جنسیت و وجود برخی خلاهای قانونی، بازنگری و تبیین دقیق تر مقررات مرتبط با این موضوع در راستای حمایت از حقوق افراد و ایجاد وحدت رویه قضایی ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

تغییر جنسیت زوجین ، عده ، مهریه و نفقه ، ارث ، عقد نکاح