اثربخشی طرحواره درمانی بر تنظیم هیجان کیفیت رابطه زناشویی و امنیت دلبستگی در زوجین دارای تعارضات مزمن یک مرور روایی تلفیقی

روابط زوجی دارای تعارضات مزمن از چالش برانگیزترین موضوعات در حوزه زوج درمانی محسوب می شوند و پیامدهای آنها فراتر از رنج هیجانی سلامت جسمانی زوجین را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. طرحواره درمانی که ابتدا برای اختلالات شخصیت مزمن توسعه یافت بعدا به عنوان رویکردی یکپارچه نگر در مشاوره زوجین مورد استفاده قرار گرفت. هدف این مطالعه مروری بررسی و تلفیق شواهد موجود درباره اثربخشی طرحواره درمانی بر تنظیم هیجان، کیفیت رابطه زناشویی و امنیت دلبستگی در زوجین دارای تعارضات مزمن است. با جستجوی نظام مند در پایگاه های Web of PsycINFO، Scopus، PubMed و Google Scholar در بازه ژانویه ۲۰۰۵ تا مارس ۲۰۲۵ و همچنین پایگاه های داخلی SID و Magiran نهایتا ۱۶ مطالعه شامل ۱۳ مطالعه تجربی (۲ کارآزمایی تصادفی شده، ۱۰ نیمه آزمایشی و ۱ تک آزمودنی) و ۳ کتاب راهنمای بالینی معتبر وارد تحلیل موضوعی شدند. تلفیق یافته ها حاکی از آن است که طرحواره درمانی از طریق شناسایی و اصلاح طرحواره های ناسازگار اولیه، کار با مدهای طرحواره و ارائه تجارب اصلاحی هیجانی موجب ارتقای معنادار در تنظیم هیجان، کیفیت رابطه زناشویی و رفتارهای دلبستگی می گردد. تکنیک های تجربی نظیر بازنویسی تصویری ذهنی و گفتگوی مدها نتایج اولیه قابل توجهی ارائه کرده اند. با این وجود اکثر شواهد از طرح های نیمه آزمایشی با نمونه های محدود حاصل شده اند. یافته ها ضرورت انجام کارآزمایی های تصادفی شده با حجم نمونه کافی، دوره های پیگیری طولانی مدت و اعتبارسنجی فرهنگی دقیق پروتکل ها در جامعه ایرانی را آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

طرحواره درمانی ، تنظیم هیجان ، کیفیت رابطه زناشویی ، دلبستگی