چالشهای اخلاقی و روانشناختی هوش مصنوعی در تصمیم گیری های برنامه ریزی درسی

چالش های اخلاقی و روان شناختی هوش مصنوعی در تصمیم گیری های برنامه ریزی درسی موجب رویکردی تلفیقی انسان محور است. هدف از پژوهش پیشرفت های سریع در حوزه هوش مصنوعی تحولات بنیادین در نظام های آموزشی را موجب شده و مرز میان تصمیم گیری انسانی و ماشینی را دگرگون ساخته است. ورود سامانه های هوشمند به برنامه ریزی درسی فرصت هایی مانند تحلیل داده های کلان، شخصی سازی مسیر یادگیری و افزایش کارایی آموزش ایجاد کرده است، اما هم زمان چالش های اخلاقی و روان شناختی پیچیده ای را نیز به همراه دارد. از منظر اخلاقی نگرانی هایی مانند تبعیض الگوریتمی، فقدان شفافیت در تصمیم ها و کاهش مسئولیت پذیری معلمان مطرح است و از منظر روان شناختی وابستگی بیش از حد به هوش مصنوعی ممکن است کاهش حس خودمختاری، اضطراب فناورانه و تهدید هویت حرفه ای معلمان و دانش آموزان شود. پژوهش حاضر با رویکرد تلفیقی نظری - تحلیلی به بررسی ابعاد اخلاقی و روان شناختی هوش مصنوعی در تصمیم گیری های برنامه ریزی درسی پرداخته و با تحلیل ادبیات بین المللی و بومی چارچوبی انسان محور و اخلاق مدار برای بهره گیری مسئولانه از فناوری های هوشمند ارائه می دهد. یافته ها نشان می دهد که طراحی الگوریتم های آموزشی باید همسو با اصول عدالت، شفافیت و خیر انسانی باشد و هم زمان نیازهای روانی پایه مانند خودمختاری، شایستگی و ارتباط را در فرآیند یادگیری تامین کند. این چارچوب می تواند به سیاست گذاران، معلمان و پژوهشگران در ایجاد تعادلی میان نوآوری فناورانه و ارزش های انسانی در آموزش کمک کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تصمیم گیری درسی ، اخلاق آموزشی ، روان شناسی آموزش ، عدالت آموزشی ، فناوری انسان محور