شناسایی پیشران های کلیدی در ایجاد مدیریت یکپارچه شهری با رویکرد آینده پژوهی: مطالعه موردی شهر قم

مدیریت یکپارچه شهری به عنوان رویکردی کل نگر برای پاسخ گویی به پیچیدگی های جمعیتی، اجتماعی و زیست محیطی شهرها، به ویژه در کلان شهرهای مذهبی و زیارتی مانند قم، اهمیت ویژه ای دارد. این پژوهش با هدف شناسایی پیشران های کلیدی در تحقق مدیریت یکپارچه شهری، از رویکرد آینده پژوهی و روش ترکیبی استفاده کرد. داده ها با مشارکت ۲۵ خبره شهری جمع آوری شد و پس از پالایش اولیه، تحلیل ساختاری MICMAC برای شناسایی عوامل اهرمی به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که ۱۲ پیشران کلیدی در سه خوشه اصلی (نهادی–مالی، فناورانه–داده محور، اجتماعی–زیست محیطی) نقش تعیین کننده ای در پیشبرد مدیریت یکپارچه شهری دارند. سناریوپردازی آینده، چهار مسیر محتمل مدیریت شهری قم را ترسیم کرد که سناریوی مطلوب شامل تحقق همزمان انسجام نهادی، حکمرانی داده، توسعه زیرساخت های فناورانه و مشارکت فعال شهروندان است. یافته ها علاوه بر ارزش نظری، می توانند به عنوان نقشه راه عملیاتی برای مدیران شهری و سیاست گذاران شهری در افق بلندمدت مورد استفاده قرار گیرند و پایه ای برای مطالعات آینده پژوهی شهری در ایران فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

مدیریت یکپارچه شهری ، آینده پژوهی ، پیشران های کلیدی ، تحلیل ساختاری MICMAC ، قم