تحلیل فرصت ها و تهدیدهای اجتماعی هوش مصنوعی برای دانش آموزان: تمرکز بر عدالت آموزشی، تعامل اجتماعی، و پرورش خلاقیت

تحولات فناوری به ویژه در حوزه هوش مصنوعی، ساختار آموزش رسمی را با چالش ها و فرصت های نوینی مواجه کرده اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اجتماعی فرصت ها و تهدیدهای هوش مصنوعی در آموزش دانش آموزی، سه مولفه کلیدی «عدالت آموزشی»، «تعامل اجتماعی» و «پرورش خلاقیت» را مورد بررسی قرار داده است. روش پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی با رویکرد کیفی است و اطلاعات آن از طریق تحلیل اسنادی منابع علمی داخلی و خارجی پنج سال اخیر گردآوری شده است. یافته ها با بهره گیری از چارچوب SWOT نشان می دهد که هوش مصنوعی ظرفیت های ارزشمندی در شخصی سازی آموزش، تقویت یادگیری گروهی و بازی وارسازی محتوا دارد که می تواند به ارتقاء عدالت آموزشی، توسعه مهارت های اجتماعی و رشد خلاقیت منجر شود. با این حال، چالش هایی نظیر شکاف دیجیتالی، تبعیض الگوریتمی، کاهش تعامل انسانی و استانداردسازی خلاقیت نیز از تهدیدات جدی این فناوری محسوب می شوند. در پایان، بر اساس تحلیل تطبیقی راهبردهای SO، WO، ST و WT، پیشنهادهایی برای بهره برداری هدفمند از هوش مصنوعی در مدارس ایران ارائه شده است. نتایج پژوهش تاکید دارد که بهره گیری از هوش مصنوعی باید با نظارت انسانی، رویکردی اخلاق محور و سیاست گذاری مبتنی بر عدالت اجتماعی همراه باشد تا به ابزاری در خدمت ارتقاء کیفیت آموزش بدل گردد، نه عاملی برای تعمیق نابرابری ها.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، عدالت آموزشی ، تعامل اجتماعی ، پرورش خلاقیت