تحلیل اقتصادی-زیست محیطی تغییر الگوی کشت و اثر آن بر میزان شوری در دشت ورامین با مدل GMS

در این پژوهش تاثیر فعالیتهای کشاورزی و سناریوهای تغییر الگوی کشت بر شوری منابع آب زیرزمینی دشت ورامین با استفاده از مدلسازی عددی بررسی شد. بدین منظور از نرم افزار GMS و مدلهای MODFLOW و MT۳DMS برای شبیه سازی کمی و کیفی آبخوان استفاده گردید. کلراید به عنوان شاخص اصلی شوری و نماینده TDS در نظر گرفته شد و چهار سناریوی مدیریتی تعریف شد: SO (شرایط پایه)، S۱ (کشت غالب ذرت)، S۲ (کشت غالب صیفیجات) و S۳ (کشت غالب گندم و جو). پس از واسنجی مدل با داده های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۰، پیش بینی کیفی ده ساله برای هر سناریو انجام و با شرایط پایه مقایسه شد. حد مجاز کلراید ۱۴.۵ میلی گرم بر لیتر فرض شد. نتایج نشان دادند که سناریوهای ۱ و S۳ از نظر زیست محیطی قابل قبول بوده و S۱ کمترین هزینه اقتصادی را داشت، به گونه ای که غلظت کلراید را در افق ده ساله به ۱۲.۹ میلی گرم بر لیتر رسانده و ۷۰.۸۳ میلیون دلار در سال هزینه داشت. در این تحلیل سود خالص محصولات، هزینه تغییر الگوی کشت و جرایم زیست محیطی لحاظ گردید. یافته ها نشان دادند که ترکیب مدلسازی عددی و تحلیل اقتصادی می تواند ابزار کارآمدی برای مدیریت کیفیت آب زیرزمینی در مناطق کشاورزی و آسیب پذیر مانند ورامین باشد.

کلیدواژه ها:

شوری آب ، منابع آب زیرزمینی ، GMS ، تحلیل اقتصادی ، تغییر کاربری اراضی