راهکارهایی برای تقویت خودباوری در دانش آموزان

در نظام های آموزشی امروز، یکی از دغدغه های اصلی معلمان، مشاوران و والدین، ضعف در خودباوری دانش آموزان و پیامدهای منفی ناشی از آن بر رشد تحصیلی، اجتماعی و روان شناختی آنان است. خودباوری، به عنوان باوری درونی نسبت به توانمندی ها و ارزشمندی فردی، نقشی کلیدی در شکل گیری انگیزه، پشتکار، خلاقیت و تعاملات سازنده دانش آموزان دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی راهکارهای موثر برای تقویت خودباوری در دانش آموزان و بررسی تاثیر آن بر عملکرد تحصیلی و روانی آنان انجام شده است. این مطالعه با روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد ترکیبی (کمی–کیفی) انجام گرفت. جامعه آماری شامل ۳۰۰ دانش آموز پایه پنجم تا نهم در مناطق آموزشی مختلف بود که از طریق نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد سنجش خودباوری، مصاحبه نیمه ساختاریافته با معلمان و دانش آموزان، و مشاهده رفتاری در محیط کلاس گردآوری شد. تحلیل داده ها نشان داد که اجرای راهکارهایی همچون ارائه بازخورد مثبت، ایجاد فضای آموزشی امن و حمایتی، آموزش مهارت های زندگی و مقابله با اضطراب، پرهیز از مقایسه های تحقیرآمیز، و تقویت حس شایستگی در دانش آموزان، تاثیر معناداری در بهبود سطح خودباوری آنان داشته است. همچنین مشخص شد که دانش آموزانی که خودباوری بالاتری دارند، در فعالیت های کلاسی فعال ترند، اضطراب کمتری تجربه می کنند، روابط بهتری با همسالان دارند و در حل مسئله خلاق تر عمل می کنند. نتایج تحقیق گویای این است که خودباوری، صرفا یک ویژگی شخصیتی ثابت نیست، بلکه مهارتی پویا و قابل آموزش است که می توان با رویکردهای آموزشی مناسب، آن را در دانش آموزان پرورش داد. ازاین رو، طراحی برنامه های آموزشی، مشاوره ای و تربیتی با محوریت تقویت خودباوری، می تواند زمینه ساز رشد فردی، اجتماعی و تحصیلی فراگیران شود و بهبود کیفیت آموزش و سلامت روانی در مدارس را به دنبال داشته باشد.

کلیدواژه ها:

خودباوری ، عزت نفس ، دانش آموزان ، راهکارهای تربیتی ، سلامت روان