بررسی ماهیت چیستی و مصداقهای دابه الارض (۸۲) نمل) در تفاسیر فریقین

سرنوشت نهایی انسان و جهان پرسشی بنیادین است که همواره ذهن بشر را به خود مشغول داشته و ادیان الهی، به ویژه، اسلام با آموزه های خود در باب معاد و رستاخیز به این دغدغه دیرینه پاسخ داده اند. در این میان، نشانه های قیامت به مثابه پیش درآمدی بر آن واقعه عظیم نه تنها از منظر الهیاتی و کلامی حائز اهمیت اند، بلکه در شکل دهی به نگرش و رفتار فردی و اجتماعی مومنان نیز نقش بسزایی ایفا میکنند. سوره مبارکه نمل، به عنوان یکی از سور مکی قرآن کریم با تاکید بر توحید، نبوت و معاد، جایگاهی ویژه در تبیین این حقایق دارد. آیه شریفه ۸۲ این سوره: «واذا وقع القول علیهم اخرجنا لهم دابه من الارض تکلمهم ان الناس کانوا بآیاتنا لا یوقنون» به صراحت به خروج یکی از نشانه های قطعی و خارق العاده، قیامت یعنی دابه الارض» اشاره میکند. این آیه، به دلیل ابهام ذاتی و تفاسیر گوناگونی که از آن ارائه شده نیازمند پژوهشی عمیق و همه جانبه است. از این رو، پژوهش حاضر درصدد است تا با رویکردی تحلیلی ابعاد مختلف این آیه را مورد بررسی قرار داده و به سوالات ذیل پاسخ گوید: دابه الارض» در آیه ۸۲ سوره نمل به چه معناست و چه ویژگیهایی دارد؟ مهمترین دیدگاههای تفسیری و روایی درباره ماهیت و وظیفه دابه الارض» کدامند؟ آیه ۸۲ سوره نمل چه ارتباطی با دیگر نشانه های قیامت در قرآن و روایات اسلامی دارد؟ و در نهایت پیام ها و کارکردهای الهیاتی این آیه چیست؟

کلیدواژه ها:

دابه الارض ، آیه ، ۸۲ نمل ، نشانه ، قیامت جنبنده زمینی ، تفاسیر فریقین