بررسی اثر بخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر ادراک شایستگی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان تیزهوش

هر جامعه ای که به بقا و پیشرفت خود می اندیشد، استعدادهای درخشان خود را در کانون توجه قرار می دهد. به طور کلی سالهاست که یک حرکت جهانی شروع شده و به سمت توجه ویژه به این گروه از افراد جهت گیری کرده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر بخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر ادراک شایستگی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان تیزهوش بود. روش پژوهش از نوع طرح نیمه آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش آموزان تیزهوش شهر اردبیل در نیمسال اول تحصیلی سال ۱۴۰۱ است. نمونه آماری این پژوهش تعداد ۴۰ نفر دانش آموز تیزهوش بود. به دلیل شیوع کرونا و مجازی شدن توزیع پرسشنامه ها، نمونه گیری از نوع نمونه گیری غیراحتمالی در دسترس بود. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه پنج وجهی ذهن آگاهی (FFMQ)، پرسشنامه سرزندگی تحصیلی دهقانی زاده و حسین چاری، پرسشنامه ادراک شایستگی هارتر استفاده شد. گروه آزمایش در قالب پروتکل مداخله ۸ جلسه ای کابات زین را در طی ۸ هفته و هر هفته به صورت دو کلاس ۹۰ دقیقه ای به مدت ۲۴ ساعت دریافت کردند. در حالیکه گروه کنترل طی این مدت هیچگونه آموزشی دریافت نکردند. هر دو گروه پرسشنامه های سرزندگی تحصیلی، ادراک شایستگی و پرسشنامه پنج وجهی ذهن آگاهی را قبل و بعد از آموزش تکمیل کردند. تحلیل های استنباطی این تحقیق با نرم افزار SPSS-۲۲ انجام گرفت و نتایج تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کواریانس چندمتغیره (مانکوا) نشان داد، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر ادراک شایستگی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان تیزهوش تاثیر معناداری دارد (p < ۰.۰۵). از یافته های بدست آمده چنین نتیجه گیری شد که اثر بخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر افزایش ادراک شایستگی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان تیزهوش تایید شد.

کلیدواژه ها:

شناخت درمانی ، ذهن آگاهی ، ادراک شایستگی ، سرزندگی تحصیلی ، دانش آموزان تیزهوش