بررسی اثربخشی برنامه خانواده محور غنی سازی حسی بر رفتارهای یکنواختی کودکان دارای اختلال طیف اتیسم

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی برنامه خانواده محور غنی سازی حسی بر رفتارهای یکنواختی کودکان دارای اختلال طیف اتیسم بود. روش پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش و ماهیت گردآوری داده ها، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون -پس آزمون بدون گروه کنترل است . جامعه پژوهش حاضر، شامل همه خانوادههای دارای کودکان دارای اتیسم زیر ۱۰ سال بود که در سال ۱۴۰۲ به مرکز تهران اتیسم مراجعه کرده بودند. به منظوره انتخاب نمونه ، از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد و به تمامی افرادی که در سال ۱۴۰۲ به مرکز تهران اتیسم مراجعه کردند و شرایط ورود به مداخله داشتند، شرکت در این مداخله پیشنهاد شد. در آغاز، این طرح با همکاری ۱۹ خانواده شروع شد، اما در اواسط طرح ۵ خانواده مداخله را ترک کرده و با ۱۴ خانواده مداخله را به اتمام رساندیم . برای گردآوری دادهها از مقیاس نمرهگذاری اتیسم گیلیام، چک لیست رفتار ناهنجار، پرسشنامه تجدیدنظر شدهی رفتارهای تکراری ، پرسشنامه رضایت از درمان، پرسشنامه پردازش حسی و پروتکل برنامه خانواده محور غنی سازی حسی استفاده شده بود. در نهایت دادهها با شیوههای تحلیل اندازهگیری مکرر با نرم افزار spss تحلیل شدند. نتایج تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر نشان داد که بین سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری در مولفه رفتارهای یکنواخت تفاوت معنادار وجود دارد (۰۵/۰.( P بنابراین مداخله رفتاری خانواده محور غنی سازی حسی در کاهش رفتارهای یکنواخت کودکان اتیسم موثر است . همچنین به نظر می رسد جهت افزایش اثربخشی مداخلات رفتاری خانواده محور استفاده از انواع مداخلات پیامدمحور و پیشایند محور ضروری است تا با درمانی یکپارچه ، این نوع مداخلات بتوانند اثربخشی بیشتری بر کاهش رفتارهای یکنواخت کودکان اتیسم داشته باشند.

کلیدواژه ها:

غنی سازی حسی مداخله خانواده محور ، رفتارهای یکنواخت ، اختلال طیف اتیسم .