نقدی بر تسامحات و دستاوردهای پژوهش در تاریخ بیهقی

تاریخ بیهقی گزارشی تفصیلی از دوران سلطنت محمود و مسعود غزنوی محسوب می شود و امتیاز آن از منظر تاریخی، دست کم به سبب جایگاه مولف در دستگاه غزنویان و قدمت آن در سنت تاریخ نگاری، بیش از دیگر اقران است. به همین دلیل، از گذشته مطالب متنوعی در زمینه تاریخ بیهقی نوشته شده یا با رویکردهای مختلفی بدان ارجاع داده شده است. اما در دوره معاصر، با توجه به تحقیقات نسبتا پرشماری که در مورد ابوالفضل بیهقی و تاریخ او به صورت منسجم یا پراکنده انجام شده است، به نظر می رسد اعمال رویکرد انتقادی در برخی از اهم مراجع مهم داخلی و خارجی می تواند گذشته از جبران برخی کاستی ها، برآیندها و رویکردهای جدیدی را هم نسبت به تاریخ بیهقی نمایان سازد و معرفی این موارد سطح مطالعات مرتبط با تاریخ بیهقی را بهبود خواهد بخشید. بدین منظور، در این پژوهش سعی شده تا با تمرکز بر برخی یادداشت ها، مقالات، مداخل و کتبی که مطالبی درباره تاریخ بیهقی ارائه داده اند، ابتدا به صورت خلاصه هر یک از موارد معرفی شده و نکات قابل ملاحظه آن ها معرفی شوند، سپس در جهت اصلاح برخی تسامحات و تبیین نتایج مهم آن ها روشنگری شود. گفتار حاضر می تواند به منزله تمهیدی در شکل گیری تحقیقات مستقل آسیب شناسی در این باره تلقی شود.

کلیدواژه ها:

تاریخ بیهقی ، تسامحات ، دستاوردها ، آسیب شناسی.