مکانیابی محل دفن پسماند در سکونتگاههای روستایی (مطالعه موردی: دهستان پایگلان، شهرستان سروآباد)

امروز به واسطه رشد سریع جمعیت و تغییر الگوی مصرف، روزانه هزاران تن زباله در جهان تولید می شود. با در نظر گرفتن جمعیت ۲۰۱۷۹۰۰۰ نفر روستاهای کشورمان، روزانه حدود ۸۹۶۰ تن و سالانه بیش از ۳ میلیون تن زباله تولید می شود که نشانگر تولید حجم عظیم زباله در بخش روستایی ایران است و اگر آمار تولید زباله جامعه شهری که جمعیت آن حدود چهار برابر جمعیت روستایی است ، را به اعداد فوق اضافه نماییم ، عمق چالش بیشتر نمایان می گردد. از این رو مدیریت پسماندهای تولید شده از الزماتی است که باید مورد توجه ویژه قرار گیرد. هدف پژوهش کمی و کاربردی حاضر که با ترکیبی از روشهای پیمایشی و توصیفی تحلیلی به انجام رسیده است ، مکانیابی محل دفن پسماند در سکونتگاههای روستایی واقع در دهستان پایگلان از توابع شهرستان سروآباد در استان کردستان با استفاده از نرمافزار GIS Pro است . در راستای دستیابی به اهداف پژوهش از ۱۲ لایه (ارتفاع، شیب ، زمین شناسی ، فاصله از گسل ، تراکم گسل ، تراکم رودخانه ، فاصله از رودخانه ، بارش، کاربری اراضی ، فاصله از جاده، شاخص تفرق پوشش گیاهی نرمال شده و فاصله از مراکز جمعیتی ) استفاده شده است . نتایج پژوهش نشان داد از کل مساحت محدوده مورد مطالعه که حدود ۱۶/۷۱ کیلومتر مربع است ، ۱۶/۱۹ کیلومتر مربع (معادل ۹۳/۲۶ درصد مساحت کل دهستان پایگلان) برای احداث محل دفن پسماند در طبقات بسیار نامناسب و نامناسب قرار گرفته است و ۲۳ کیلومتر مربع که معادل ۳۲/۳۲ درصد از مساحت کل دهستان است در سطح نسبتا مناسب و ۲۹ کیلومتر مربع که معادل ۷۵/۴۰ درصد مساحت دهستان است ، برای احداث محل دفن پسماند در پهنه های مناسب و بسیار مناسب قرار گرفته است . بنابراین در راستای پایداری محیط زیست ،لازم است نهادهای متولی با مشارکت جامعه محلی نسبت به دفن پسماند در فضاهای شناسایی شده اقدام نمایند.

کلیدواژه ها:

توسعه روستایی ، مدیریت محیط زیست ، پسماند ، مکانیابی ، سیستم اطلاعات جغرافیایی .