پژوهشهای سنجش، آگاهی نگرش و رفتارهای محیط زیستی شهروندان مشهدی مطالعه موردی: مدیریت پسماند

این پژوهش با هدف سنجش آگاهی، نگرش و رفتارهای محیط زیستی شهروندان مشهدی با تمرکز بر مدیریت پسماند انجام شده است. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را شهروندان ۱۸ سال به بالای ساکن در مناطق شهر مشهد تشکیل می دهند که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای ۴۰۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر مدل ABC (آگاهی، باور، رفتار) بود که روایی و پایایی آن با استفاده از روایی محتوایی و آلفای کرونباخ تایید شد. داده ها با نرم افزار SPSS و با استفاده از آزمون های T تک نمونه ای، همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی چندگانه و ANOVA تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که میانگین مولفه آگاهی محیط زیستی (۲.۸۵ از ۵) در سطح متوسط، نگرش محیط زیستی (۳.۹۲) در سطح مطلوب اما رفتارهای محیط زیستی (۲.۳۴) در سطح پایینی قرار دارد. بین سطح تحصیلات و آگاهی محیط زیستی رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد (r=۰.۴۲, p<۰.۰۱). همچنین بین آگاهی و نگرش محیط زیستی با رفتارهای محیط زیستی رابطه معناداری وجود داشت (p<۰.۰۱). این یافته ها با نتایج پژوهش های پیشین در سایر کلان شهرهای ایران همسو است و نشان می دهد که اگرچه شهروندان مشهدی از نگرش مثبتی نسبت به محیط زیست برخوردارند، اما موانع ساختاری، فرهنگی و آموزشی مانع از تبدیل این نگرش به رفتارهای عملی شده است. این شکاف بین نگرش و رفتار نیازمند اجرای برنامه های تلفیقی شامل آموزش های مستمر، فرهنگ سازی از طریق رسانه های محلی و ایجاد زیرساخت های مناسب برای تسهیل مدیریت پسماند در سطح شهر است.

کلیدواژه ها:

نگرش محیط زیستی ، رفتارهای محیط زیستی ، مدیریت پسماند ، مشهد ، شهروندان