ترکیب چندین روش زراعی برای مهار علف های هرز گندم

به منظور استفاده ترکیبی از سه روش زراعی ( کود نیتروژن، تراکم و رقم) برای مدیرت علف های هرز مزارع گندم، آزمایشی دو ساله (در طی سال های‮‭1389-1389‬ ) به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار در استان های تهران(کرج و ورامین)، مازندران و خوزستان اجرا شد.در این آزمایش سه مقدار کود نیتروژن (،‮‭161 115‬ و ‮‭207‬ کیلوگرم در هکتار) به عنوان عامل اصلی و تراکم (،‮‭400‬ ،‮‭600 500‬ و ‮‭700‬ بذر در متر مربع )، رقم ( رقم رقیب و معمول منطقه) و مدیریت علف هرز ( استفاده از علف کش و بدون استفاده از علف کش)به صورت عوامل فرعی در نظر گرفته شد. خصوصیاتی مانند عملکرد دانه و بیوماس گندم در حضور و در غیاب علف های هرز و همچنین تراکم و بیوماس علف هرز اندازه گیری شد. در مجموع نتایج نشان داد که در اکثر مناطق پاسخ عملکرد دانه ارقام گندم به افزایش تراکم خطی بود و با افزایش تراکم و کود نیتروژن، عملکرد هر دو رقم افزایش داشت. ضمنا در اکثر مناطق تفاوت ارقام زیاد محسوس نبود و بیشترین عملکرد برای هر دو رقم در بیشترین تراکم (‮‭700‬ بوته در متر مربع) و بیشترین کود نیتروژن (‮‭207‬ کیلوگرم در هکتار) به دست آمد. بیوماس علف های هرز نیز در اکثر مناطق با افزایش تراکم و کود نیتروژن کاهش یافت و ضمن آنکه ارقام از این نظر تفاوت قابل توجهی نشان ندادند، بیشترین کاهش بیوماس مربوط به بیشترین تراکم و بیشترین کود نیتروژن بود. بر اساس نتایج این تحقیق برای استفاده تلفیقی از خصوصیاتی مانند رقم، تراکم کاشت و کود نیتروژن، به ترتیب اولویت با مدیریت تراکم وکود نیتروژن و در نهایت رقم است. البته از آنجا که افزایش تراکم مستلزم افزایش حدود دو برابری کود نیتروژن است، بنابراین به نظر می رسد که برای کاهش مصرف علف کش از طریق افزایش تراکم باید مصرف کود نیتروژن را بیشتر کرد. چون در کشاورزی پایدار هدف کاهش نهاده هایی مانند کود و علف کش است، بنا براین جایگزینی علف کش با کود زیاد منطقی به نظر نمی رسد و به عبارت دیگر به نظر می رسد که استفاد از روش های زراعی ( مانند مدیریت تراکم و کود نیتروژن) گزینه زیاد کارامدی برای کاهش مصرف علف کش نباشد. کلمات کلیدی: کود نیتروژن، تراکم کاشت، رقم رقیب، رقم غیر رقیب