بررسی نماتدهای زیان آور نخل خرما و بررسی تغییرات جمعیت گونه غالب

ایران در سال ‮‭1387‬ از نظر سطح کاشت و تولید خرما به ترتیب رتبههای اول و دوم را در جهان به خود اختصاص داده است. استان خوزستان نیز از نظر سطح کاشت و تولید خرما به ترتیب رتبههای سوم و چهارم را در کشور دارا میباشد. به منظور بررسی و شناسایی نماتدهای انگل گیاهی خرما در استان خوزستان، ‮‭31‬ نمونه خاک و ریشه از نخلستانصهای آبادان، اهواز، بهبهان، خرمشهر و شادگان در طی سالصهای ‮‭1386-89‬ جمع آوری و به آزمایشگاه منتقل گردید. نماتدهای موجود در ‮‭250‬ میلی لیترخاک و‮‭10‬ گرم ریشه با استفاده از روش های الک- سانتریفیوژ و سینی وایت هد استخراج گردیدند. نماتدهای استخراج شده از خاک با استفاده از محلولصهای تثبیت کننده به تدریج تثبیت و از آنها اسلاید دایمی تهیه گردید. بر اساس نتایج به دست آمده ‮‭17‬ گونه نماتد از راستهصهای ‭Tylenchida ‬شامل گونهصهای ‭Hemicriconemoides mangiferae ‬، ‭Tylenchorhynchus latus ‬، ‭Hoplolaimus indicus Helicotylenchus pseudorobustus ‬، ‭Pratylenchus thornei ‬، ‭Ditylenchus myceliophagus Barsiria graminophila Psilenchus hilarulus‬، ‭ Boleodorus thylactus‬، ‭ Paratylenchus projectus‬، ، ‭Meloidogyne sp. Seinura hechlerae‬، ‭Aphlenchus avenae‬، و از راسته ‭Dorylaimida ‬گونه ‭Longidorus orientalis ‬و دو گونه ناشناخته دیگر و از راسته ‭Mononchida ‬گونه ‭sp. Mylonchulus ‬شناسایی شدند. اگر چه از نماتدهای انگل داخلی ریشهصها نماتدهای‭Meloidogyne ‬، ‭Pratylenchus ‬و ‭Ditylenchus ‬در خاک تعدادی از نمونهصها دیده شدند ولی در بررسی نمونهصهای ریشه، نماتد درون بافت ریشه در هیچ کدام از نمونهصها یافت نگردید. وجود این نماتدها در خاک اطراف ریشه های خرما احتمالا مربوط به علفصهای هرز موجود در نخلستان میصباشد به طوری که بسیاری از نماتدهای فوق دامنه میزبانی وسیعی دارند. در بین نماتدهای انگل خارجی جنسصهای ‭Helicotylenchus ‬، ‭Paratylenchus ‬و از راسته‭Dorylaimida ‬چند جنس وگونه ناشناخته انگل و جنس ‭Longidorus ‬به ترتیب دارای بیشترین جمعیت به ترتیب با (‮‭1-16‬) ،7 (‮‭1-17‬) ،5 (‮‭1-17‬)4 و (‮‭1-9‬) 3 نماتد در ‮‭250‬ میلی لیتر خاک بودند.گونهصهای ‭Tylenchorhynchus latus‬، نماتد شکارگر ‭sp. Mylonchulus ‬و گونهصهای خانواده ‭Dorylaimidae ‬برای اولین بار از خاک اطراف خرما از خوزستان گزارش میصشوند وگونه اول برای فون نخیلات ایران جدید است. واژهصهای کلیدی: خرما، نماتدهای انگل گیاهی، خوزستان