بررسی زیر پروژه احیای جنگلهای ارس از طریق نهال کاری و بذرکاری در استان هرمزگان

در اسفند ماه سال‮‭1383‬ به اتفاق مجری ستادی به رویشگاه ارس در ارتفاع ‮‭1700‬ متری در منطقه کوه هماگ در ‮‭80‬ کیلومتری شمال بندر عباس عزیمت شد. با توجه به وضعیت ظاهری و شادابی درختان ارس، به طور تصادفی ازجهت های مختلف هر درخت حدود ‮‭20‬ میوه نمونه برداری نموده و هر میوه را برش عرضی داده و تعداد بذرهای پر موجود در آن شمارش گردید. طبق دستورالعمل درختان ارس با شکلهای مختلف که دارای بذرهای مناسب بودند انتخاب شد و پس از پلاک گذاری آنها، تعداد ‮‭14‬ درخت گروه ‭A ‬و ‮‭16‬ درخت گروه ‭B ‬انتخاب شد و میوه های آنها از چهار جهت درخت جمع آوری گردید. خصوصیات میوه و بذر درختان گروه ‭A ‬و درختان گروه ‭B ‬شامل تعداد میوه در یک کیلوگرم، درصد بذرهای پر در میوه، وزن هزار دانه (گرم)، طول میوه (میلی متر)، قطر میوه (میلی متر)، نسبت طول به قطر میوه، مقدار بذر بهدست آمده از یک کیلوگرم میوه (گرم)، تعداد و درصد بذر پر و پوک بهدست آمده از یک کیلوگرم میوه، مقدار (گرم) و درصد وزنی بذر بهدست آمده از یک کیلو میوه، تعداد بذر در میوه، وزن میوه (گرم) اندازه گیری شد. به طور کلی درختان گروه ‭A ‬و ‭B ‬در بسیاری خصوصیات از نظر آماری تفاوت معنی داری با همدیگر نداشتند و فقط از نظر درصد بذرهای پر در میوه، وزن میوه، درصد وزن بذر به میوه بین پایه های دو گروه یاد شده تفاوت آماری معنیدار مشاهده شد. همچنین طبق روش بررسی بهترین پایهها از نظر بالا بودن درصد پری بذر در میوه بر روی درخت، به نسبت مساوی از هر دو گروه جدا شد و در گروه دیگری با کد ‭C ‬طبقه بندی گردید. در بررسی نهال تولید شده، تجزیه واریانسها و مقایسه میانگینها نشان داد بین جوانه زنی بذرها و تعداد نهال تولید شده بین سه گروه درختان اختلاف معنیدار در سطح %5 درصد وجود دارد و درختان گروه ‭C ‬نسبت به دو گروه دیگر بیشترین نهال را تولید نمودند. بررسی رشد نهال ها طی دو سال بدون دگرگونی محسوسی همراه بوده است. تجزیه واریانسها و مقایسه میانگینها همچنین نشان داد در سال اول رشد نهالها در خزانه، رشد قطری یقه نهال ها به طور معنیدار بین سه گروه درختان متفاوت بود و نهال های حاصل از درختان گروه ‭A ‬بیشترین رشد قطری یقه را داشتند در حالی که در همین سال تجزیه واریانسها و مقایسه میانگینها نشان داد رشد ارتفاعی نهال ها بین سه گروه درختان تفاوت معنیدار در سطح %‮‭10‬ بین گروه ‭A ‬با دو گروه دیگر وجود دارد. و بین دو گروه ‭B ‬و ‭C ‬تفاوت معنیداری دیده نمیشود. درسال دوم، بازکاشت نهال ها در کیسههای گلدانی موجب باز شدن فضای بیشتر برای نهال ها گردید با مهیا شدن فضای بیشتر برای نهال ها شرایط رشد برای نهالها تا حدودی بهتر شد ولی این تغییر فضای رشد تغییری را در روند رشد نهالها بوجود نیاورد و تجزیه واریانسها و مقایسه میانگینها نشان داد که همچنان تفاوت معنیدار در سطح %5 بین رشد قطری نهالهای هر سه گروه درختان وجود داشته است. رشد ارتفاعی نهالها نیز وضعیت مشابهی مانند سال اول داشته و نهالهای گروه ‭A ‬با دو گروه دیگر در سطح %‮‭10‬ تفاوت معنیدار داشته است. ضمن آنکه مقایسه میانگینها رشد ارتفاعی نهالها را در دو گروه تقسیم بندی نموده و نهالهای گروه ‭A ‬در طبقه ‭A ‬و نهالهای دو گروه ‭B ‬و ‭C ‬به طور مشترک در طبقه ‭B ‬قرار گرفتند.