بررسی زیر پروژه ملی احیای جنگلهای ارس از طریق نهالکاری و بذرکاری در استان خراسان رضوی

این طرح تحقیقاتی با مدل گیری از بافت طبیعی ارسستان های ایران و با در نظر گرفتن تغییرات ارتفاعی و نحوه خلوص و یا آمیختگی پایه های مختلف، در رویشگاه ارس ایستگاه لاین در استان خراسان رضوی اجرا شد. جهت ایجاد تنوع ژنتیکی هنگام احیای رویشگاه ارس با در نظر گرفتن پایه های شاخص درجه 1 که با درختان گروه ‭A ‬کدگذاری شدند شامل درختان هستند که از نظر ظاهری دارای شکل مورفولوژیکی مطلوبی بودند. درختان همگی تک تنه، شاداب، دارای تاج کاملا متقارن و به نسبت کشیده، تنه صاف و بدون دو شاخهگی، پیچیدگی و عدم آلودگی تاج و تنه به آفات و بیماری ها می باشند. پایه های شاخص فنوتیپی درجه 2 که با درختان گروه ‭B ‬کد گذاری شدند شامل درختانی است که از نظر شکل ظاهری درختانی نا متقارن با تاج کوتاه و تنه خمیده، دو یا چند تنه بوده ولی بدون وجود آفات و بیماری ها باشند. پایه های غیر شاخص با بذرآوری فراوان که با درختان گروه ‭C ‬کد گذاری شدند شامل درختانی است که در سال جمع آوری بذر حداکثر میوه تولیدی را با بالاترین درصد پری بذر داشتند. در این مشخصه به مورفولوژی درختان توجه نشده و شامل درختانی از دو گروه ‭A ‬و ‭B ‬می باشند اقدام به تولید نهال از سه گروه درختان اشاره شده گردید. نتایج آزمون واریانسها نشان میدهدکه بین وزن هزار دانه، وزن بذرهای خالص استحصال شده، میانگین تعداد بذر در میوه، مقدار بذر در یک کیلوگرم، مقدار بذر سالم استحصال شده از یک کیلوگرم میوه، درصد بذر پر در میوه، تعداد میوه در 1 کیلوگرم، میانگین تعداد میوه در ‮‭100‬ گرم و متوسط قطر میوه تفاوت معنیداری وجود ندارد. ولی تجزیه واریانس و مقایسه میانگینها نشان داد درصد وزن بذر بوجاری شده بین درختان گروه ‭A ‬و ‭C ‬در سطح %1 تفاوت معنیداری وجود دارد. در این خصوص بیشترین درصد وزن بهدست آمده از درختان گروه ‭C ‬بوده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات و آزمونهای انجام شده نشان داد تعداد نهال تولید شده بین سه گروه درختان تفاوت معنیداری با یکدیگر ندارند با توجه به آنکه به دلیل بالا بودن درصد بذر پر در درختان گروه ‭C ‬میزان بذر کاشته شده با برابری بذرهای پر بین آنها هزینه کمتری جهت جمع آوری و آماده سازی آن بکار رفته است، انتخاب این درختان را برای جمع آوری بذر اثبات میکند. کلید واژه: جنگلکاری با بذر ارس، تولید نهال ارس، بذرکاری، بازکاشت نهال