گزارش نهایی طرح تحقیقاتی بررسی تاثیرات آنتاگونیستی ‭Talaromyces flavus‬روی برخی عوامل بیماریزای خاکزاد سیب زمینی، گوجه فرنگی و خیار گلخانه ای

مرگ گیاهچه و پژمردگی آوندی ناشی از برخی عوامل بیماریزای خاکزاد نظیر ‭Rhizoctonia solani ‬، ‭Fusarium oxysporum ‬و ‭Verticillium albo-atrum ‬در چند محصول زراعی از قبیل گوجه فرنگی، سیب زمینی و خیار گلخانه ای از بیماری های مهم محسوب شده و یکی از روش های کنترل آن، کنترل بیولوژیکی با استفاده از قارچ های آنتاگونیست است. در این تحقیق، ابتدا به جداسازی عوامل بیماریزای مذکور و جدایه های مختلف قارچ ‭flavus Talaromyces‬از نمونه های خاک مناطق کشت محصولات مورد بررسی اقدام گردید. سپس، برای هر یک از عوامل بیماریزا به صورت جداگانه، مکانیسم های آنتاگونیستی جدایه های ‭T. flavus ‬از طریق میکوپارازیتیسم (آزمون کشت متقابل)، تولید ترکیبات فرار و غیر فرار در شرایط آزمایشگاه بررسی شد. نتایج نشان داد که بیش ترین درصد بازدارندگی توسط سه مکانیسم برای رشد هر یک از عوامل بیماریزا ‭ (V. albo-atrum‬، ‭F. oxysporum ‬و ‭R. solani) ‬مربوط به گوجه فرنگی، سیب زمینی و خیار گلخانه ای به ترتیب ‮‭56 -37/47 -62/74‬/،‮‭33/93 -32/52-64/93 33‬ و ‮‭38/49 -53/33 -54/78‬ بوده است. این درصدهای بازدارندگی به جدایه های ‮‭24‬‭-TF-To-V (‬مربوط به گوجه فرنگی)، ‮‭48‬‭-TF-Po-V (‬مربوط به سیب زمینی) و ‮‭60‬‭-TF-Cu-V (‬مربوط به خیار گلخانه ای) تعلق داشت. مکانیسم های آنتاگونیستی مشترک میان جدایه های ‭ T. flavus ‬مربوط به سه محصول میکوپارازیتیسم و تولید ترکیبات فرار برای ‭V. albo-atrum‬، میکوپارازیتیسم برای ‭F. oxysporum ‬و تولید ترکیبات غیر فرار برای ‭R. solani ‬بودند. از این جدایه ها می توان برای تحقیقات آتی در زمینه تهیه فرمولاسیون های بیولوژیک بر علیه عوامل بیماریزای فوق جهت کاربرد در گلخانه و مزرعه استفاده نمود. واژه های کلیدی‭: Verticillium albo-atrum‬، ‭F. oxysporum‬، ‭Rhizoctonia solani‬، گوجه فرنگی، سیب زمینی، خیار گلخانه ای، ‭Talaromyces flavus