بررسی منشا نهشته های در یاچه مهارلو

ته نشینی رسوب ناشی از فرسایش در دریاچه مهارلو، سبب کاهش عمق آن بویژه در ناحیه غربی می گردد. این دریاچه در‮‭10‬ کیلومتری جنوب شرقی شیراز، در استان فارس قرار دارد. پی آمد این مساله حرکت آب به سوی اراضی مجاور و بالا آمدن سطح سفره آزاد است. شناخت منشا و میزان سالانه رسوب ورودی به دریاچه نقش مهمی در برنامه ریزی مدیریت حوزه ی آبخیز آن دارد. در این پژوهش برای شناخت منابع رسوب دریاچه از روش ردیابی استفاده شده است. پس از نمونه گیری از مکان های رسوبگذاری(آبراهه ها و دریاچه) و منابع تولید رسوب (زیر حوضه ها، انواع کاربری اراضی، سازندهای زمین شناسی و اشکال فرسایش)، ‮‭18‬ ردیاب معمولی و رادیواکتیو، در نمونه ها اندازه گیری شد. نتایج ابتدا به شیوه ی آماری تحلیل تشخیص بررسی و آنگاه سهم هر منبع در تولید رسوب با استفاده از مدل چند متغیره برآورد شد. میزان مواد سالانه ورودی به دریاچه نیز با استفاده از روش رادیوایزوتوپی برآورد گردید. نتایج نشان داد که اگر ورودی سالیانه را یکسان در نظر بگیریم هر سال به میزان ‮‭1/48‬ سانتی متر رسوب وارد دریاچه می شود. روش ردیابی قادر به تعیین و تفکیک مناسب سهم منابع رسوب با کارآیی بالایی است. رسوب بیشتر از زیر حوضه خشک، کاربری مرتع، سازندآغاجاری و فرسایش شیاری- سطحی، وارد دریاچه می شود. با توجه به شرایط تشدید فرسایش در اراضی حوضه و گسترش فعالیت های عمرانی بدون رعایت اصول حفاظتی در عرصه آبراهه ها، پیش بینی می شود با ورود رسوب بیشتر به دریاچه، زمان پر شدن آن خیلی کوتاه شود. این مسیله ضرورت ارایه ی طرح های جامع مهار فرسایش و رسوب را در حوضه اجتناب ناپذیر می سازد. واژه های کلیدی: فرسایش، رسوب، ردیابی، حوضه مهارلو

کلیدواژه ها:

دریاچه مهارلو ، رسوب ، فرسایش ، شیراز (ایران) ، فارس (استان) ، نهشته