غنی سازی مراتع و مزارع گندم از طریق محلول پاشی هوایی عناصر ریزمغذی

حفظ تعادل عناصر غذایی موجود در خاک، برای افزایش عملکرد و همچنین بهبود کیفیت محصولات کشاورزی و گیاهان مرتعی امری ضروری می باشد. غنی سازی محصولات کشاورزی از روشهای متعددی از جمله، روش آگرونومی در مزرعه، که عمدتا از طریق رعایت اصول مصرف بهینه کود ‭(Enrichment ) ‬صورت می گیرد. در این روش با رعایت اصول مصرف بهینه کود در مزارع تحت کشت گندم و همچنین مراتع، ضمن افزایش عملکرد و بهبود کیفیت، غلظت عناصر غذایی نیز در محصولات افزایش می یابد. به منظور تاثیر محلولپاشی هوایی عناصر ریز مغذی بر خصوصیات شیمیایی برگ، وزن هزاردانه و درصد جوانه زنی گندم (در کشت و صنعت هزار جلفا) و گونه های مرتعی ( در ایستگاه تحقیقات کشاورزی نودهک) تحقیقی در سال ‮‭1388-89‬ در قزوین به اجرا درآمد. پس از بازدید صحرایی گونه های مرتعی و همچنین مزرعه گندم به صورت تصادفی از عمق‮‭0-30‬ سانتی متری خاک نمونه برداری و ویژگی های شیمیایی خاک مانند شوری، ‭pH‬، درصد مواد آلی، درصد آهک و بافت اندازه گیری، سپس 2 قطعه شاهد و تیمار در نظر گرفته شد که در قطعه تیمار محلولپاشی هوایی عناصر آهن، روی، منگنز و بور که توسط هواپیما (شرکت هواپیمایی خدمات ویژه) در 2 مرحله با غلظت 5 در هزار به فاصله یک ماه صورت پذیرفت و خصوصیات شیمیایی در اندام هوایی و همچنین بذور گونه های مورد نظر اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که در گونه های مرتعی در قطعه تیمار غلظت پتاسیم، آهن، روی در بعضی از گونه ها و غلظت منیزیم در تمامی گونه ها افزایش یافته است و در خصوص برگ گندم غلظت کلسیم، منیزیم و آهن افزایش یافته است. درصد افزایش وزن هزاردانه گندم‮‭50/46‬ درصد و در گونه های مرتعی کاکوتی 5/،‮‭162‬ بومادران ‮‭36‬/،‮‭63‬ پوآ 7/،‮‭35‬ خارزن بابا ‮‭21/68‬ و ورگ ‮‭1/42‬ درصد نسبت به قطعه شاهد بوده است و همچنین درصد جوانه زنی در قطعه تیمار برای گندم ‮‭2/66‬ درصد و برای گونه های بومادران‮‭42‬ درصد، کاکوتی ‮‭12‬ درصد و خارزن بابا ‮‭10‬ درصد نسبت به قطعه شاهد بیشتر بوده است. بنابراین محلول پاشی می تواند به حفظ، احیا و غنی سازی مراتع کمک نماید و با مدیریت علمی مصرف بهینه کود می توان سطح سلامت جامعه را از طریق کیفیت محصولات تولیدی ارتقا داد. واژه های کلیدی: گندم، مرتع، جوانه زنی، وزن هزاردانه، عناصر ریزمغذی