بررسی و تحلیل کارایی زنبورداران استان همدان

استان همدان با داشتن تنوع آب و هوا ، رتبه هفتم در تعداد کندو و مقام هشتم در تولید عسل را در سطح کشور دارد و از پتانسیل مناسبی در صنعت زنبورداری برخوردار است. باتوجه به متوسط پایین عملکرد هر کندو در سالهای اخیر، این طرح به منظور محاسبه و تعیین انواع کارایی واحدهای زنبورداری در جهت شناخت شکاف بین بهترین تولیدکننده با میانگین تولید زنبورداران ، ضرایب پارامترهای تولید و بررسی تاثیر برخی از پارامترهای اقتصادی و اجتماعی بر کارایی تنظیم شده است.در این تحقیق از بین کل جامعه آماری مورد نظر که زنبورداران استان بوده اند، تعداد ‮‭176‬ زنبوردار به روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده متناسب با حجم در سطح 8 شهرستان موجود در استان انتخاب گردید و با استفاده از پرسشنامه با مراجعه مستقیم به بهره برداران، اطلاعات و آمار اقتصادی و برخی از پارامترهای اقتصادی- اجتماعی مورد نظر جمع آوری گردید. اطلاعات جمع آوری شده با بهره گیری از نرم افزارهای ‭deap ‬و ‭SPSS ‬برای محاسبه انواع کارایی مورد استفاده قرار گرفته اند. نتایج نشان می دهد که متغیرهای x1 (تعداد موجودی کندو) ، ‭) x‬3 مقدار موم مصرفی ) و x6 (تعداد نیروی انسانی طی دوره) با مجموع ضرایب ‮‭1 / 015‬ متغیرهای بسیار مهم و مسلطی در تابع مذکوربوده و همینطور تابع برآوردشده از نوع بازده صعودی نسبت به مقیاس است. میانگین کارایی فنی ، تخصیصی ، اقتصادی و مقیاس به ترتیب برابر ‮‭3 49 / 1‬، / ‮‭22 46‬، و ‮‭56 / 6‬ درصد محاسبه شده است. این نتایج نشان می دهد که کارایی واحدهای زنبورداری در سطح پایینی قراردارند. تاثیر برخی پارامترها از قبیل تعداد کندو، سن، تحصیلات، مدت تجربه، نحوه اشتغال مدیر و صحرا گردی و کوچ بر کارایی واحد زنبورداری بررسی شد و نتایج نشان می دهد که میانگین کارایی فنی ، اقتصادی و مقیاس برای طبقه سوم، یعنی زنبورداران با بیش از ‮‭120‬ کندو، بالاتر است. میانگین کارایی فنی ، اقتصادی و مقیاس با شغل اصلی و فرعی زنبورداران رابطه مستقیم دارد؛ به عبارت دیگر بهره بردارانی که شغل اصلی آنها زنبورداری است ازکارایی بالاتری برخوردارهستند. همینطور کارایی فنی ، اقتصادی و مقیاس برای بهره بردارانی که شغل آنها فقط زنبورداری است بالاتراز میانگین کارایی بهره بردارانی است که علاوه بر زنبورداری به صورت توام در مشاغل دیگر( کشاورزی ،کارمندی و سایر مشاغل ) فعالیت می کنند.کارایی فنی و مقیاس با تعداد کوچ زنبورداران رابطه مستقیم دارد. به عبارت دیگر میانگین کارایی فنی و مقیاس برای بهره بردارانی که در طول یک دوره زنبورداری سه بار کوچ رفته اند بیشتر از زنبوردارانی است که کمتر از سه بار کوچ رفته اند. واژه های کلیدی : تولید عسل، کارایی فنی، کارایی تخصیصی، کارایی اقتصادی، کارایی مقیاس ، زنبور داری و زنبورعسل