تاثیر روش های خاک ورزی بر عملکرد گندم و انتشار نمک در یک خاک شور

وجود منابع آب و خاک شور در منطقه داراب، یکی از عوامل اصلی محدود کننده عملکرد -محصولات مختلف به ویژه گندم است. اگرچه روش های متفاوتی برای بهسازی این شرایط در سراسر جهان ارایه گردیده است. ولی به دلیل غیراقتصادی بودن آنها در شرایط زارع، هیچکدام توصیه نمی شوند.در مناطق دارای آب آبیاری شور، یکی از روش های نسبتا ارزان تعدیل مشکل شوری خاک انست که به کمک روش های بهینه تهیه بستر، شوری خاک دست کم در حد شوری آب آبیاری حفظ گردد. بنابراین در این مطالعه سعی گردید که پنج روش خاک ورزی با روش خاک ورزی مرسوم منطقه، از نظر تاثیر بر انتشار املاح و عملکرد گندم مورد مقایسه قرار گیرد. بر این اساس شش تیمار خاک ورزی به شرح: (1) گاوآهن برگرداندار+ دیسک بعنوان شاهد، (2) گاوآهن قلمی + دیسک، (3) زیرشکن + گاوآهن برگرداندار+ دیسک، (4) زیرشکن + گاوآهن قلمی + دیسک، (5) زیرشکن + رتوتیلر، (6) گاوآهن بدون برگرداندار+ دیسک، به صورت بلوک های کامل تصادفی درسه تکرار طی سه سال متوالی (‮‭1383-86‬) درمزرعه یکی از کشاورزان منطقه چاه سبز داراب اجرا گردید. میانگین شوری آب آبیاری و خاک محل آزمایش قبل از کشت به ترتیب ‮‭7/65‬ و ‮‭11/5‬ دسی زیمنس بر متر بود. نتایج تجزیه واریانس داده های عملکرد در هر سال نشان داد که در سال اول تیمار (2) حداکثر عملکرد ( برابر ‮‭6186‬) را داشت و اختلاف آن با شاهد ،‮‭2416‬ در سال دوم تیمار (3) با حداکثر عملکرد ( برابر ‮‭3986‬) و اختلاف آن با شاهد ‮‭1288‬ و در سال سوم تیمار (1) با حداکثر عملکرد برابر (‮‭3672‬) و اختلاف آن با شاهد ‮‭1138‬ کیلوگرم در هکتار بود. نتیجه تجزیه واریانس مرکب داده های عملکرد سه سال نشان داد که میانگین عملکرد تیمارها طی سه سال اختلاف معنی دار داشته و تیمار (4) حداکثر عملکرد را نسبت به شاهد (با اختلاف ‮‭1442‬ کیلوگرم درهکتار) ایجاد کرده است و میانگین عملکرد سال اول نسبت به سال های دوم و سوم اختلاف معنی دار (در سطح یک درصد) داشت. از نظر تاثیر تیمارها بر متوسط شوری منطقه ریشه، تیمار(3) یعنی زیرشکنی+شخم با گاوآهن برگرداندار+ دیسک زنی حداکثر تاثیر را در کاهش شوری خاک، نسبت به شوری کرت شاهد (به میزان 2 ‭dS/m) ‬داشت و لازم به ذکر است که متوسط شوری خاک در تیمار شاهد، در طول سه سال، تقریبا برابر شوری خاک قبل از کشت بود.