کاهش سهم عوامل کاهش دهنده عملکرد گندم از طریق تطابق فنولوژیکی ارقام گندم در تاریخ های مختلف کاشت با شرایط آب و هوایی گناباد

این مطالعه به منظورتعیین تطابق فنولوژیکی ارقام گندم با شرایط آب و هوایی گناباد به مورد اجرا در آمد و اثر تاریخ های مختلف کاشت بر عملکرد دانه، اجزای عملکرد و خصوصیات زراعی ارقام گندم، مورد بررسی قرار گرفت. این آزمایش با استفاده از طرح کرت های خرد شده ‭(Split plot) ‬بر پایه بلوک های کامل تصادفی و با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی شهرستان گناباد در سال زراعی ‮‭1389-90‬ انجام شد. عامل تاریخ کاشت با چهار سطح (‮‭30‬ مهر، ‮‭15‬ آبان، اول آذرو ‮‭15‬ آذر) درکرت های اصلی و ده رقم گندم (بم، نیشابور، فلات، چمران، سیوند، پارسی، پیشتاز ، بهار، ‮‭85-7‬‭-M ‬و سپاهان) در کرت های فرعی قرار گرفت. نتایج این بررسی نشان داد که یشترین عملکرد دانه در تاریخ کاشت اول و ‮‭15‬ آبان حاصل شد. با تاخیر در کاشت پس از ‮‭15‬ آبان عملکرد دانه و بیولوژیک کاهش بسیار معنی داری داشت. نتایج نشان داد درتاریخ کاشت اول آذر و ‮‭15‬ آذر مرحله رسیدگی فیزیولوژیک به ترتیب حدود ‮‭14‬ و ‮‭38‬ روز ، مرحله برجستگی دو گانه‮‭22‬ و ‮‭36‬روز و سنبلچه انتهایی‮‭21‬ و ‮‭33‬ روز دیرتر اتفاق افتاد، که به مفهوم قرار گرفتن مراحل نمو در محدوده زمانی نامناسب تر در مقایسه با تاریخ کاشت اول آبان و ‮‭15‬ آبان می باشد. نتایج نشان داد که در مرحله برگ پرچم، گرده افشانی و شیری دانه بین تاریخ کاشت اول آبان و ‮‭15‬ آبان تفاوت معنی داری از نظر کاهش دمای کانوپی‭(CTD) ‬وجود نداشت ولی در تاریخ کاشت اول آذر و ‮‭15‬ آذر کاهش دمای کانوپی معنی دار بود. نتایج نشان داد که در تاریخ کاشت اول آبان ژنوتیپ های پارسی، بم بهارو پیشتاز، در تاریخ کاشت ‮‭15‬ آبان ژنوتیپ های پارسی، بم، نیشابور، سیوند، بهار و پیشتاز، در کاشت اول آذر ژنوتیپ های بم، پارسی و سیوند و درتاریخ کاشت ‮‭15‬ آذر ژنوتیپ های پارسی ، چمران و بم بالاترین عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند و کاهش عملکرد تمامی ارقام در تاریخ کاشت ‮‭15‬ آبان و ‮‭15‬ آذر در مقایسه با تاریخ کاشت های قبلی (اول و دوم) بسیار معنی داربود. واژه های کلیدی: برجستگی دوگانه، سنبلچه انتهایی، عمکرد دانه، ظهور بساک، کاهش دمای کانوپی و مراحل نمو