باززایی گیاه دارویی آنغوزه از طریق تکنیک اندام زایی و جنین زایی

آنغوزه با نام علمی ‭Ferula assa foetida ‬گیاهی علفی، چند ساله و از گیاهان مهم تیره چتریان ‭(Apicaceae) ‬می باشد. تحقیق حاضر با هدف بررسی تاثیر ریزنمونه، محیط کشت و تنظیم کننده های رشد گیاهی بر جنین زایی سوماتیکی مستقیم و غیرمستقیم و نیز اندام زایی مستقیم و غیرمستقیم آنغوزه در شرایط درون شیشه ای به مرحله اجرا در آمد. در آزمایش جنین زایی ریزنمونه های ریشه، محور زیر لپه و برگ لپه ای بر روی محیط کشت پایه ‭MS ‬و B5 حاوی تیمارهای هورمونی مختلف مورد بررسی قرار گرفت. بهترین جنین زایی سوماتیکی مستقیم از ریزنمونهصهای برگ در تیمار هورمونی4،‮‭2/0-2‬‭) D ‬میلی گرم در لیتر) همراه با کینتین (‮‭0/2‬ میلی گرم در لیتر) حاصل گردید. بالاترین درصد تبدیل جنین به گیاهچه در محیط کشت B5 با ترکیب هورمونی 4،‮‭5/0-2‬‭) D ‬میلی گرم در لیتر) همراه با کینتین (‮‭0/2‬ میلی گرم در لیتر) بدست آمد. در آزمایشات جنین زایی غیرمستقیم، بیشترین کالوس از تیمار ‮‭5/0‬‭) BAP ‬میلی گرم در لیتر) همراه با 4،‮‭1/0-2‬‭) D ‬میلی گرم در لیتر) حاصل شد و جنین زاترین کالوس در محیط کشت ،‮‭2-42‬‭) D ‬میلی گرم در لیتر همراه با کینتین (3 میلی گرم در لیتر) بدست آمد. در آزمایشات مربوط به اندام زایی مستقیم، تنها تیمار هورمونی که سبب وقوع اندام زایی مستقیم گردید تیمار ‮‭5/0‬‭) NAA ‬میلی گرم در لیتر) بود. در اندام زایی غیرمستقیم، ریزنمونه های ریشه، محور زیر لپه و برگ لپه ای جهت کشت کالوس به صورت جداگانه در محیط کشت های کالوس زایی قرار گرفتند. اندام زایی غیرمستقیم در محیط کشت حاوی‮‭5/0‬) 2‭iP ‬میلی گرم در لیتر) به همراه ‮‭4/0‬‭) NAA ‬میلی گرم در لیتر) امیدوار کننده بود، ولی اندام های حاصل خیلی زود از بین رفته و هیچ یک توان ایجاد گیاهچه نرمال را نداشتند. واژه های کلیدی: آنغوزه، جنین زایی سوماتیکی، اندام زایی ، تنظیم کنندههای رشد گیاهی.